M I N I S T E R S T W O O B R O N Y N A R O D O W E J

Departament Spraw Socjalnych




INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH I INNYCH NALEŻNOŚCIACH PRZYSŁUGUJĄCYCH

ŻOŁNIERZOM I PRACOWNIKOM W RAZIE WYPADKU
LUB CHOROBY POZOSTAJĄCYCH W ZWIĄZKU

ZE SŁUŻBĄ WOJSKOWĄ LUB WYKONYWANĄ PRACĄ

W POLSKICH KONTYNGENTACH WOJSKOWYCH

(stan prawny na dzień 1 listopada 2009 r.)



WARSZAWA

2009

SPIS TREŚCI




WSTĘP
3

1.
JEDNORAZOWE ŚWIADCZENIA ODSZKODOWAWCZE
5

2.
PRZEBIEG PROCEDURY ODSZKODOWAWCZEJ PO WYPADKU W REJONIE MISJI
10


2.1.
Jednorazowe odszkodowanie przysługujące w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą

wojskową


10


2.2.
Dodatkowe świadczenie odszkodowawcze wypłacane w oparciu o postanowienia umowy z firmą

ubezpieczeniową
11

3.
ODSZKODOWANIA Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH
WYPADKÓW I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ


13


3.1
Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków
13


3.2
Warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej kierowców
17

4.
ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE PRZYSŁUGUJĄCE POSZKODOWANYM W MISJACH POKOJOWYCH
20


4.1
Badania lekarskie żołnierzy zawodowych
24


4.2
Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej

przez poszkodowanych żołnierzy zawodowych
27


4.3
Badania lekarskie żołnierzy niezawodowych i pracowników wojska
29


4.4
Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej

przez poszkodowanych żołnierzy niezawodowych i pracowników wojska
32

5.
ŚWIADCZENIA SOCJALNO-BYTOWE PRZYSŁUGUJĄCE POSZKODOWANYM ORAZ CZŁONKOM RODZIN ŻOŁNIERZY POLEGŁYCH
33


5.1
Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom zawodowym oraz członkom ich rodzin
33


5.2
Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom niezawodowym oraz członkom ich rodzin
34


5.3
Dopłaty do wypoczynku żołnierzy zawodowych
35


5.4
Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki
36

6.
RENTY INWALIDZKIE I RODZINNE
39


6.1
Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom zawodowym
39


6.2
Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza zawodowego
41


6.3
Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom niezawodowym
44


6.4
Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza niezawodowego
46


6.5
Świadczenia rentowe przysługujące pracownikom wojska
47

7.
NALEŻNOŚCI POŚMIERTNE
50


7.1
Należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy zawodowych
50


7.2
Odprawy żołnierzy niezawodowych i należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy niezawodowych
52


7.3
Odprawa pośmiertna przysługująca rodzinie zmarłego pracownika wojska
54






8.
POMOC REKONWERSYJNA
55

9.


ZAKWATEROWANIE BYŁYCH ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH UPRAWNIONYCH DO RENTY INWALIDZKIEJ ORAZ CZŁONKÓW RODZINY W PRZYPADKU ŚMIERCI ŻOŁNIERZA
58

10.
STRUKTURY ORGANIZACYJNE RESORTU ON NIOSĄCE POMOC POSZKODOWANYM
60





UŻYTECZNE ADRESY I TELEFONY
64







WSTĘP



Polskie Siły Zbrojne mają już ponadpięćdziesięcioletnią tradycję w międzynarodowej działalności na rzecz przywracania i utrzymywania pokoju, wygaszania konfliktów
w zapalnych rejonach świata i partycypowania w misjach stabilizacyjnych. W polskim ustawodawstwie istnieje szereg aktów prawnych określających dodatkowe elementy systemu zabezpieczenia socjalnego żołnierzy i pracowników wojska uczestniczących w zagranicznych misjach oraz członków ich rodzin. W odniesieniu do żołnierzy pakiet świadczeń o charakterze socjalnym obejmuje: świadczenia odszkodowawcze, ochronę ubezpieczeniową, zapomogi pieniężne, renty inwalidzkie i rodzinne, należności przy zwolnieniu ze służby i pośmiertne oraz świadczenia zdrowotne.

Z uwagi na społeczny wymiar tego problemu, czynione są wysiłki prawne
i organizacyjne, aby zadośćuczynić wszelkim stratom zdrowotnym, moralnym oraz psychicznym, poniesionym przez poszkodowanych uczestników misji pokojowych
i rodziny poległych żołnierzy. Pomocą poszkodowanym zajmują się różne organy wojskowe. Istotną rolę odgrywają także – poza organami instytucjonalnymi – fundacje i stowarzyszenia, które realizują zadania z zakresu pomocy osobom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby poza granicami państwa oraz ich rodzinom.

Wychodząc naprzeciw zainteresowaniu środowiska wojskowego, Departament Spraw Socjalnych MON przygotował drugie, zaktualizowane wydanie opracowania zawierającego najważniejsze informacje nt. należności i świadczeń przysługujących żołnierzom
i pracownikom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby (pracy) w Polskich Kontyngentach Wojskowych. Podobnie jak przy pierwszej edycji, celem tej publikacji jest przybliżenie ww. osobom najistotniejszych przepisów mających zastosowanie w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową (pracą) poza granicami państwa.

Realizacja przez właściwe komórki organizacyjne resortu obowiązków i zadań w tym obszarze musi być, co zrozumiałe, dokonywana zgodnie z obowiązującymi przepisami, mając na względzie troskę organów wojska o zapewnienie pomocy żołnierzom zawodowym
i niezawodowym, pracownikom oraz członkom ich rodzin w razie wypadku lub choroby
w trakcie wykonywania zadań służbowych w misjach zagranicznych.

Podstawowe przepisy i unormowania zostały dla ułatwienia przywołane w treści opracowania, które zawiera najważniejsze informacje dotyczące procedur poprzedzających wypłatę:

a) jednorazowych świadczeń odszkodowawczych i odszkodowań z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków,

b) zapomóg pieniężnych,

c) rent inwalidzkich i rodzinnych,

d) odpraw i dodatkowych należności pośmiertnych.



Informacja przedstawia ponadto w ogólnym zarysie zakres świadczeń zdrowotnych przysługujących poszkodowanym w misjach pokojowych oraz jednostki organizacyjne niosące pomoc poszkodowanym.

Autorzy opracowania pragną wyrazić nadzieję, że będzie ono stanowić istotną pomoc w poszerzeniu wiedzy osób kierowanych do służby w misjach zagranicznych nt. rodzajów
i wysokości przysługujących należności oraz pozwoli lepiej zrozumieć przepisy określające warunki nabywania prawa do świadczeń, a także zasady i tryb ich przyznawania.













1. JEDNORAZOWE ŚWIADCZENIA ODSZKODOWAWCZE



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.),

2) ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322),

3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. Nr 143, poz. 1397 z późn. zm.),

4) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. Nr 163, poz. 1578 z późn. zm.),

5) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku
z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.),

6) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75).



Jednorazowe odszkodowanie przysługuje żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Uszczerbek na zdrowiu uważa się za:

§ stały – jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy,

§ długotrwały – jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający sześć miesięcy, mogące ulec poprawie.



Jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli żołnierz:

1) doznał uszczerbku na zdrowiu lub zmarł wskutek wypadku w ciągu trzech lat od dnia wypadku;

2) doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu trzech lat od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej;

3) zmarł wskutek choroby w ciągu trzech lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od dnia zwolnienia
z czynnej służby wojskowej.



Odszkodowanie w razie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby

Jednorazowe odszkodowanie za każdy procent doznanego stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia[1] -
w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. (589 zł).

Gdy nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia, wskutek którego stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu uległ zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było odszkodowanie.

W przypadku gdy żołnierz – wskutek wypadku lub choroby – został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia.


Odszkodowanie w razie śmierci wskutek wypadku lub choroby

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje uprawnionym członkom rodziny żołnierza
w wysokości:

§ gdy uprawniony jest małżonek lub dziecko – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia,

§ gdy uprawniony jest inny członek rodziny – 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia,

§ gdy uprawniony jest małżonek i jedno lub więcej dzieci – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na każde dziecko,

§ gdy uprawnionych jest dwoje lub więcej dzieci – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugie i każde następne dziecko.

Gdy obok małżonka lub dzieci uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich - niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom - przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Jeżeli tylko członkowie rodziny – inni niż małżonek lub dzieci – są uprawnieni, przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugiego i każdego następnego członka rodziny.



Oprócz małżonka i dzieci własnych uprawnionymi członkami rodziny są:

§ dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie
i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci żołnierza warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej,

§ rodzice, osoby przysposabiające, macocha i ojczym:

- żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe, jeżeli bezpośrednio przed powołaniem do czynnej służby wojskowej prowadzili z nimi wspólne gospodarstwo domowe lub znacząco przyczyniali się do ich utrzymania,

- innych żołnierzy, jeżeli w dniu śmierci żołnierza prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli żołnierz bezpośrednio przed śmiercią znacząco przyczyniał się do ich utrzymania.

Kwotę jednorazowego odszkodowania dzieli się w równych częściach między uprawnione osoby.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Minister ON może przyznać:

§ żołnierzowi albo członkowi rodziny zmarłego żołnierza jednorazowe odszkodowanie
w wysokości wyższej niż wyżej określone,

§ jednorazowe odszkodowanie członkowi rodziny zmarłego żołnierza niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej albo innej bliskiej osobie,

§ jednorazowe odszkodowanie członkom rodziny żołnierza, który zaginął w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej.



Tryb postępowania i właściwości organów

Organem upoważnionym do ustalenia prawa do świadczenia odszkodowawczego
i jego wysokości oraz wypłaty odszkodowania jest szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego. Wszczyna on postępowanie w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania
z urzędu lub na wniosek żołnierza, a w razie śmierci żołnierza - także na wniosek członka jego rodziny. Właściwość szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego do ustalenia prawa do odszkodowania określa się według stałego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej:

1) w której żołnierz pełnił służbę w dniu wypadku albo w dniu ustalenia przez wojskową komisję lekarską stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby;

2) w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, jeżeli stopień uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby został ustalony lub śmierć wskutek choroby nastąpiła po zwolnieniu ze służby;

3) w której żołnierz wyznaczony do pełnienia służby w jednostce organizacyjnej poza resortem Obrony Narodowej otrzymywał zaopatrzenie wojskowe;

4) z której żołnierz został skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa;

5) na której zaopatrzeniu wojskowym żołnierz wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa pozostawał.

Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego wszczyna postępowanie z urzędu
w razie otrzymania:

1) protokołu powypadkowego;

2) orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej stwierdzającego uszczerbek na zdrowiu albo śmierć żołnierza wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego bada i ocenia całokształt sprawy na podstawie wszystkich zebranych dowodów. W razie śmierci żołnierza ustala on
w szczególności, czy - oprócz członków rodziny wymienionych w informacji nadesłanej przez dowódcę jednostki wojskowej - nie ma innych osób uprawnionych do odszkodowania. Jeżeli żołnierz złożył wniosek o przyznanie odszkodowania po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej w związku z doznaniem uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego niezwłocznie kieruje go do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu jest następstwem choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz stopnia tego uszczerbku.

Pracownikom wojska wykonującym zadania w PKW poza granicami państwa
(i ich rodzinom) przysługuje takie samo jednorazowe odszkodowanie, jak żołnierzom. Zasadniczą różnicą jest fakt, że oceny uszczerbku na zdrowiu i wypłaty jednorazowego odszkodowania (wg tych samych przepisów prawa i tych samych kryteriów, co żołnierzom) dokonuje nie WKL i WSzW, ale lekarz orzecznik i właściwy terytorialnie oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Inny jest również wzór protokołu powypadkowego
i zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia poszkodowanego pracownika. Należy zaznaczyć, że ww. świadczenia odszkodowawcze przysługują niezależnie od świadczeń z tytułu ubezpieczenia w zakładzie (towarzystwie) ubezpieczeń.



Odszkodowanie za przedmioty osobistego użytku oraz przedmioty służące do wykonywania zawodu

Żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, a w razie jego śmierci wskutek takiego wypadku - członkom jego rodziny uprawnionym do odszkodowania, przysługuje odszkodowanie za udowodnione szkody poniesione wskutek utraty, całkowitego zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku, jak również przedmiotów służących do wykonywania zawodu, z wyjątkiem pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych.

Odszkodowanie za utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone przedmioty osobistego użytku oraz przedmioty służące do wykonywania zawodu przysługuje również żołnierzowi, który poniósł szkodę wskutek nagłego zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną, zaistniałego w związku:

1) z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych;

2) z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych;

3) z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem;

4) z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią;

5) z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych
w pkt 1 i 2.

Wysokość odszkodowania za utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone przedmioty ustala się na podstawie ich ceny rynkowej z dnia orzekania o odszkodowaniu,
z uwzględnieniem stopnia zużycia tych przedmiotów. W razie wyłącznego uszkodzenia przedmiotów, odszkodowanie stanowi równowartość kosztów przywrócenia ich do stanu używalności; jeżeli jednak stopień uszkodzenia jest znaczny albo koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego przedmiotu, przyznaje się odszkodowanie
w wysokości określonej powyżej.





2. PRZEBIEG PROCEDURY ODSZKODOWAWCZEJ PO WYPADKU

W REJONIE MISJI

2.1. Jednorazowe odszkodowanie przysługujące w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową[2].



1. Komisja powypadkowa - powołana rozkazem dowódcy PKW – sporządza protokół powypadkowy i kompletuje niezbędne dokumenty będące załącznikami do protokołu
(np. protokoły przesłuchania świadków, zaświadczenia lekarskie i inną dokumentację medyczną, oświadczenia, upoważnienia, wyciągi z rozkazów itp.). Następnie dowódca PKW, po zatwierdzeniu protokołu i podpisaniu przez poszkodowanego, w terminie 14 dni przesyła dwa komplety dokumentacji powypadkowej do Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych (DO SZ). Jeden egzemplarz protokołu powypadkowego wręcza poszkodowanemu.

Dowódcy PKW funkcjonujących pod egidą ONZ występują dodatkowo do Kwatery Głównej o sporządzenie protokołu powypadkowego w języku angielskim, tzw. NOTICAS-u (Notification of Casualty) dla potrzeb Sekretariatu ONZ. Jeden egzemplarz tego dokumentu powinien być dołączony jako załącznik do dokumentacji powypadkowej wysyłanej do DO SZ.

2. Przełożeni rannego/poszkodowanego zabezpieczają jego mienie, a w razie ewakuacji dopilnowują wysłania jego mienia prywatnego do kraju.

3a. Procedura dotycząca żołnierzy.

DO SZ sprawdza kompletność dokumentacji, w miarę potrzeby i możliwości interweniuje u oficera prowadzącego postępowanie powypadkowe o uzupełnienie. Następnie jeden komplet dokumentacji powypadkowej żołnierza przesyła do macierzystej jednostki wojskowej w celu nadania biegu procedurze odszkodowawczej, informując również o tym zainteresowanego.

Kontynuując dalsze działania zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia się choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.) jednostka wojskowa kompletuje dokumentację powypadkową i przekazuje ją do WSzW. O fakcie przekazania dokumentacji do właściwego WSzW oraz o numerze PESEL i numerze konta złotówkowego poszkodowanego macierzysta jednostka informuje jednocześnie DO SZ. Na podstawie otrzymanej dokumentacji szef WSzW wszczyna postępowanie odszkodowawcze i kieruje poszkodowanego (poprzez jego macierzystą jednostkę) na badanie do właściwej WKL celem ustalenia uszczerbku na zdrowiu.

W uzasadnionym przypadku szef WSzW może odmówić skierowania na badanie WKL,
a tym samym wypłaty odszkodowania.

Orzeczenie WKL jest podstawą dla szefa WSzW do wypłaty jednorazowego odszkodowania dla poszkodowanego. Szef WSzW przesyła jeden egzemplarz swojej decyzji w tej sprawie wraz z orzeczeniem WKL do DO SZ.

3b. Procedura w odniesieniu do pracowników.

Jeden komplet dokumentacji powypadkowej pracownika wojska wraz z odpowiednim wnioskiem poszkodowanego o jednorazowe odszkodowanie, adresowanym do DO SZ,
jest przesyłany do właściwego - pod względem stałego miejsca zamieszkania – oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Ten kieruje na badania do lekarza orzecznika. Następnie, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika, wypłaca poszkodowanemu stosowne jednorazowe odszkodowanie, a kopię decyzji z orzeczonym uszczerbkiem przesyła do DO SZ.



2.2. Dodatkowe świadczenie odszkodowawcze wypłacane w oparciu
o postanowienia umowy z firmą ubezpieczeniową.



1. DO SZ przekazuje cały komplet dokumentów powypadkowych wraz z orzeczeniem WKL i decyzją WSzW (w przypadku żołnierzy) lub orzeczeniem i decyzją ZUS
(w odniesieniu do pracowników) do firmy ubezpieczeniowej, z którą zawarta jest umowa w sprawie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) żołnierzy
i pracowników wojska poza granicami państwa.

2. Firma ubezpieczeniowa analizuje dokumentację medyczną i powypadkową. W razie potrzeby kieruje poszkodowanego na swoją komisję lekarską (do lekarza orzecznika)
w celu potwierdzenia uszczerbku na zdrowiu (stanu zdrowia poszkodowanego).
W terminie 30 dni od otrzymania dokumentacji firma ubezpieczeniowa powinna wypłacić poszkodowanemu należne odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia. O wydanej decyzji i wypłacie odszkodowania powiadamia również DO SZ.



DO SZ sprawdza pod względem merytorycznym dokumentację powypadkową poszkodowanego oraz ewidencjonuje świadczenia pieniężne wypłacane przez WSzW, firmy ubezpieczeniowe i ONZ dla celów analityczno-przetargowych i zawierania umów ubezpieczeniowych.

W odniesieniu do wypadków w kontyngentach pod egidą ONZ, DO SZ po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego DOSZ przygotowuje – we współpracy z Centralną Wojskową Komisją Lekarską i Inspektoratem Wojskowej Służby Zdrowia – niezbędne dokumenty
i występuje do Sekretariatu ONZ (poprzez MSZ) o wypłacenie należnego świadczenia. Dotyczy to wypadków śmiertelnych oraz tych, do których były sporządzone i przysłane do kraju NOTICAS-y (patrz rozdział 3.1).





































3. ODSZKODOWANIA Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ



Realizując postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2008 r.
w sprawie szczegółowych zasad i trybu finansowania przygotowania i działania jednostek wojskowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 62, poz. 389), Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych zawiera umowę ubezpieczeniową z towarzystwami ubezpieczeniowymi w cyklu jedno- lub dwuletnim. Umowa taka dotyczy:

· ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) żołnierzy i pracowników wojska poza granicami państwa,

· ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) żołnierzy i pracowników wojska - kierowców za szkody powstałe w związku z użytkowaniem poza granicami państwa pojazdów mechanicznych stanowiących własność państw obcych.



Ostatnia umowa z dnia 17 lipca 2008 r. z Polskim Towarzystwem Ubezpieczeniowym S.A. w Warszawie (zwanym dalej „Ubezpieczycielem”) obowiązuje do 23 lipca 2010 r.,
a została zawarta na niżej przedstawionych warunkach.



3.1. Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków.

Warunki ogólne

Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje następstwa nieszczęśliwych wypadków i udzielana jest przez Ubezpieczyciela całodobowo, na całym świecie w czasie służby/pracy Ubezpieczonych w polskich kontyngentach wojskowych od dnia rozpoczęcia przejazdu do miejsca pracy/pełnienia służby poza granicami państwa i z powrotem, nie później niż
24 godziny od przekroczenia granicy RP w drodze powrotnej do jednostki wojskowej wskazanej w rozkazie. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje również przejazd i czasowy pobyt Ubezpieczonych na terenie kraju, o ile jest to pobyt służbowy lub urlop w okresie pełnienia służby/zatrudnienia w polskim kontyngencie wojskowym (misji obserwacyjnej), potwierdzony odpowiednim rozkazem lub innym dokumentem służbowym.

Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje dodatkowo ryzyko nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w warunkach wojennych.

Dla celów zawartej umowy przyjęto, że za „nieszczęśliwy wypadek” uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, na skutek którego Ubezpieczony niezależnie od swej woli doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł. Za nieszczęśliwy wypadek uważa się również zawał serca i udar mózgu, jeżeli choroby te zostały stwierdzone orzeczeniem lekarskim w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej oraz chorobę tropikalną.

Odpowiedzialnością ubezpieczeniową objęte są również następstwa wypadków spowodowane:

1) uprawianiem sportu przez Ubezpieczonego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

2) jazdą Ubezpieczonego w charakterze kierowcy lub pasażera pojazdu jednośladowego,

3) omdleniami, utratą przytomności, atakiem epilepsji, śpiączki cukrzycowej lub udaru słonecznego, oraz choroby nowotworowe, niewydolność nerek lub paraliż kończyn zdiagnozowane u ubezpieczonego w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej.

Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje dodatkowo ubezpieczenie zwrotu kosztów za mienie osobiste utracone w następstwie nieszczęśliwego wypadku.

Ochroną ubezpieczeniową objęci są: żołnierze i pracownicy wojska skierowani do pełnienia służby poza granicami państwa, a także osoby z resortu obrony narodowej wizytujące poszczególne kontyngenty oraz żołnierze i pracownicy wojska doraźnie kierowani do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych
(w szczególności ćwiczenia i szkolenia wojskowe, akcje humanitarne i antyterrorystyczne
w myśl art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa - Dz. U. Nr 162, poz. 117 z późn. zm.).



Wysokość świadczeń odszkodowawczych.

Wysokość przysługujących świadczeń odszkodowawczych dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń przedstawia się następująco:

1) dla kontyngentów ONZ i misji obserwacyjnych ONZ:

a) świadczenia z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 75.000 zł,

b) świadczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego ubezpieczeniem, przy czym w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia,
w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli Ubezpieczony doznał 100% trwałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia
z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu - tj. 75.000 zł.

Ubezpieczenie kontyngentów UNIFIL i UNDOF oraz obserwatorów wojskowych ONZ stanowi uzupełnienie odszkodowania z Sekretariatu ONZ, które wynosi 50.000 USD
w przypadku śmierci i 500 USD za 1% stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustalanego przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w Warszawie na podstawie katalogu Amerykańskiej Agencji Medycznej w oparciu o protokół powypadkowy sporządzony
w języku angielskim przez Kwaterę Główną danego kontyngentu (misji) ONZ, tzw. NOTICAS, oraz orzeczenie WKL lub ZUS potwierdzające uszczerbek na zdrowiu poszkodowanego.

Obowiązek uzyskania NOTICAS-u sygnowanego przez uprawnioną osobę funkcyjną Kwatery Głównej danego kontyngentu (misji) ONZ spoczywa na dowódcy kontyngentu narodowego (przełożonego obserwatora wojskowego).

Uwaga !!! Nie wszystkie zdarzenia zgłaszane przez poszkodowanych są uznawane przez kwatery główne kontyngentów (misji) ONZ za wypadki związane ze służbą. W tych przypadkach selekcja jest bardziej rygorystyczna niż w polskich kontyngentach wojskowych.



2) dla kontyngentów NATO i UE oraz misji obserwacyjnych OBWE:

a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 200.000 zł,

b) świadczenie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową ubezpieczenia, przy czym
w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia, w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli Ubezpieczony doznał 100% stałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową - Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu, tj. 100.000 zł.



3) dla osób z resortu obrony narodowej wizytujących poszczególne kontyngenty oraz żołnierzy i pracowników wojska doraźnie kierowanych do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych (np. udział
w ćwiczeniach i szkoleniach wojskowych oraz akcjach humanitarnych
i antyterrorystycznych):

a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 200.000 zł,

b) świadczenie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenie objętego umową ubezpieczenia przy czym
w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia, w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli ubezpieczony doznał 100% stałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową - Zakład Ubezpieczeń wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu, tj. 100.000 zł.



Dla wszystkich kontyngentów, misji obserwacyjnych, osób wizytujących poszczególne kontyngenty oraz żołnierzy i pracowników wojska doraźnie kierowanych do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych
(w szczególności ćwiczenia i szkolenia wojskowe, akcje humanitarne i antyterrorystyczne):

a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku zdarzenia innego niż zdarzenie objęte umową - w wysokości 50.000 zł; zawał serca - w wysokości 20.000 zł; udar mózgu
- w wysokości 20.000 zł,

b) ubezpieczenie poważnych zachorowań, zawarte na podstawie postanowień szczególnych „Poważnych Zachorowań”, obejmujące choroby nowotworowe, niewydolność nerek oraz paraliż kończyn - zdiagnozowane u Ubezpieczonego w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej - w wysokości 20.000 zł,

c) dzienne świadczenie szpitalne w wysokości 0,20 % sumy ubezpieczenia NNW, za każdy następny dzień pobytu w szpitalu poza rejonem działania kontyngentu - poza granicami państwa (misji obserwacyjnej), począwszy od trzeciego dnia pobytu, nie dłużej niż za łączny pobyt w szpitalu przez 180 dni,

d) ubezpieczenie zwrotu kosztów za mienie osobiste utracone w następstwie nieszczęśliwego wypadku - do wysokości 5.000 zł, z franszyzą integralną, tzn. ograniczającą odpowiedzialność Ubezpieczyciela za szkody nieprzekraczające kwoty 300 zł.



Osoby doraźnie delegowane do wykonania zadań w kontyngentach objęte są ubezpieczeniem na podstawie pisemnego zgłoszenia przesłanego do Centrum Wsparcia DO SZ. Za zgłoszenie osób wyjeżdżających do ubezpieczenia odpowiada instytucja (jednostka wojskowa) organizująca wyjazd. W zgłoszeniu należy podać imię i nazwisko wyjeżdżającego, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, PESEL, nr paszportu lub dowodu tożsamości, termin wyjazdu oraz termin powrotu. Zgłoszenie do ubezpieczenia musi nastąpić najpóźniej na 48 godzin przed planowanym terminem wyjazdu. W przypadku zgłoszenia po terminie wyjazdu ubezpieczenie będzie obowiązywać po 48 godzinach od dnia wpłynięcia zgłoszenia.

Zgodnie z warunkami ubezpieczenia, Ubezpieczający (DO SZ) został zobowiązany do poinformowania na piśmie instytucji kierujących Ubezpieczonych (żołnierzy i pracowników wojska) o konieczności wskazania osób uprawnionych do odbioru świadczenia w razie śmierci Ubezpieczonego. Wypełniony druk oświadczenia żołnierza lub pracownika skierowanego do pełnienia służby/pracy poza granicami państwa lub delegowanego doraźnie w rejon działania PKW powinien pozostać w macierzystej jednostce żołnierza (instytucji pracownika) w kraju, celem włączenia (na okres służby, pracy lub pobytu w PKW) do akt osobowych.



3.2. Warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej kierowców.

Ubezpieczenie dotyczy PKW Afganistan, PKW Irak, PKW KFOR i PKW EUFOR. Potwierdzeniem zawarcia umowy ubezpieczenia OC kierowców jest Polisa Generalna Seria AOE nr 008860 z dnia 17.07.2008 r. Całodobową ochroną ubezpieczeniową objęci są żołnierze i pracownicy wojska w polskich kontyngentach wojskowych - kierujący pojazdami mechanicznymi należącymi do państw obcych, jeśli pojazdy te nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (zieloną kartą).

Dla celów zawartej umowy definicja „Kierujący pojazdem mechanicznym” otrzymała brzmienie: osoba odbywająca służbę wojskową lub zatrudniona w ramach polskich kontyngentów wojskowych poza granicami państwa, posiadająca uprawnienia do kierowania danym typem pojazdów mechanicznych, wskazana przed dniem powstania wypadku ubezpieczeniowego w liście sporządzanej przez Ubezpieczającego lub w jej aktualizacji.

Dla celów zawartej umowy definicja „Osoba Trzecia” otrzymała brzmienie: każda osoba pozostająca poza stosunkiem ubezpieczeniowym wynikającym z niniejszej umowy oraz umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zawartej z Ubezpieczycielem, której wyrządzono szkodę w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.

Dla celów zawartej umowy definicja „Pojazd mechaniczny” otrzymała brzmienie: pojazd napędzany umieszczonym w nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, wraz
z ciągniętym wszelkiego rodzaju sprzętem, będący własnością państwa obcego.

„Miejsce ubezpieczenia” to rejony działania Polskich Kontyngentów Wojskowych:

· EUFOR (Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Serbia i Czarnogóra, była Jugosłowiańska Republika Macedonii /BJRM/ i Republika Albanii),

· KFOR (Kosovo, Serbia i Czarnogóra, BJRM, Republika Albanii oraz Bośnia
i Hercegowina),

· NTM - IRAK w składzie Wielonarodowych Sił Stabilizacyjnych (Republika Iraku),

· PKW AFGANISTAN (Islamskie Państwo Afganistanu).

Ochroną ubezpieczeniową objęta jest odpowiedzialność, którą ponosi kierujący pojazdem mechanicznym lub Skarb Państwa na podstawie właściwego prawa, w tym na podstawie porozumień międzynarodowych, za szkody wyrządzone osobom trzecim przez kierującego pojazdem mechanicznym poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej - stanowiącym własność państwa obcego - powstałe w związku z ruchem tego pojazdu, jeśli nie jest on objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.

Ubezpieczyciel, w granicach do 10.000 euro, dla każdego ubezpieczonego pokryje koszty pomocy prawnej w celu obrony Ubezpieczonego przed roszczeniami z tytułu zdarzeń objętych odpowiedzialnością Ubezpieczyciela.

Określenie „szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego” należy rozumieć zgodnie z regułami znaczeniowymi wynikającymi z przepisów lub praktyki stosowania prawa państwa, w którym powstała szkoda.

Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie Ubezpieczonemu w walucie państwa,
w którym powstała szkoda lub w złotych polskich, na podstawie ustaleń dokonanych przez właściwe organy wojskowe lub międzynarodowych sil zbrojnych albo instytucje państwa, właściwe dla miejsca powstania szkody, po weryfikacji Ubezpieczyciela wynikającej
z postępowania likwidacyjnego.

Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania ustaleń, o których mowa w części „Obowiązki ubezpieczającego”, chyba że przedstawi okoliczności uzasadniające odmowę wypłaty odszkodowania. Ubezpieczyciel nie może kwestionować orzeczenia sądowego w przedmiocie odpowiedzialności za szkodę. Dotyczy to także orzeczenia sądu państwa obcego.

W celu objęcia tą formą ubezpieczenia żołnierzy (pracowników wojska) sporządza się „Imienne listy żołnierzy uprawnionych do kierowania pojazdami państw obcych w PKW...”, przesyłane następnie do Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych (również pocztą elektroniczną w sieci mil-wan). W wykazach uwzględnia się tylko te osoby, które zmuszone są do korzystania z pojazdów państw obcych, w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Ubezpieczający podaje Ubezpieczycielowi i aktualizuje listę imienną kierujących pojazdami mechanicznymi, objętych ubezpieczeniem, wskazując okres ubezpieczenia każdego z kierowców. Odpowiedzialność Ubezpieczyciela rozpoczyna się w dniu wskazanym na liście (jednak nie wcześniej niż przed powiadomieniem o tym Ubezpieczyciela). Koniec odpowiedzialności Ubezpieczyciela określa data wskazana na liście, jednak nie może być on dłuższy niż końcowy termin ubezpieczenia określony w polisie.

Procedury postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających
w związku z pełnieniem służby wojskowej w PKW i misjach obserwacyjnych poza granicami państwa reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r.
w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku
z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.). W związku
z potrzebą występowania do Ubezpieczyciela o odszkodowanie wynikające z przedmiotowej umowy - dokumentację powypadkową sporządzaną poza granicami państwa lub w jednostce macierzystej (w odniesieniu do wypadku /choroby/ mającego miejsce poza granicami państwa) wykonuje się w dwóch egzemplarzach (jeden egzemplarz kierowany jest do szefa właściwego WSzW, drugi do Ubezpieczyciela (poprzez DO SZ).

































4. ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE PRZYSŁUGUJĄCE POSZKODOWANYM W MISJACH POKOJOWYCH



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie badań lekarskich żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa oraz powracających do kraju po zakończeniu tej służby (Dz. U. Nr 148,
poz. 1557),

3) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie należności pieniężnych i świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i pracowników wojska zatrudnionych w jednostkach wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa (Dz. U. Nr 110, poz. 1257 z późn. zm.),

4) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie warunków otrzymywania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych żołnierzom w służbie czynnej
i pracownikom wojska (Dz. U. Nr 208, poz.1740),

5) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie dokumentu potwierdzającego uprawnienia przysługujące osobie poszkodowanej podczas wykonywania zadań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 216, poz.1608),

6) decyzja nr 283/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 września 2004 r.
w sprawie badań lekarskich, certyfikatów zdrowia oraz profilaktyki przeciwepidemicznej dla żołnierzy niezawodowych, skierowanych do służby i pracowników resortu obrony narodowej, skierowanych do pracy poza granicami państwa oraz powracających do kraju po jej zakończeniu, jak również szczepień profilaktycznych i profilaktyki przeciwepidemicznej żołnierzy zawodowych (Dz. Urz. MON Nr 12, poz. 134 z późn. zm.).



Żołnierze i pracownicy wojska są objęci powszechnym obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i korzystają ze świadczeń na warunkach i w zakresie określonym w ustawie
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Mają oni prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Podobnie jak innym ubezpieczonym, zapewnia się im i finansuje ze środków publicznych na zasadach
i w zakresie określonych w ww. ustawie:

1) badanie diagnostyczne, w tym medyczną diagnostykę laboratoryjną;

2) świadczenia na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób, w tym obowiązkowe szczepienia ochronne;

3) podstawową opiekę zdrowotną;

4) świadczenia w środowisku nauczania i wychowania;

5) ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne;

6) rehabilitację leczniczą;

7) świadczenia stomatologiczne;

8) leczenie szpitalne;

9) świadczenia wysokospecjalistyczne;

10) leczenie w domu chorego;

11) badanie i terapię psychologiczną;

12) badanie i terapię logopedyczną;

13) świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w tym opiekę paliatywno-hospicyjną;

14) pielęgnację niepełnosprawnych i opiekę nad nimi;

15) opiekę nad kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu;

16) opiekę nad kobietą w okresie karmienia piersią;

17) opiekę prenatalną nad płodem i opiekę nad noworodkiem oraz wstępną ocenę stanu zdrowia i rozwoju niemowlęcia;

18) opiekę nad zdrowym dzieckiem, w tym ocenę stanu zdrowia i rozwoju dziecka do lat 18;

19) leczenie uzdrowiskowe;

20) zaopatrzenie w produkty lecznicze, wyroby medyczne i środki pomocnicze;

21) transport sanitarny;

22) ratownictwo medyczne.



Dodatkowo żołnierzom w czynnej służbie wojskowej i pracownikom wojska, wchodzącym w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa,
w związku z doznanymi urazami przysługują nw. świadczenia:


Wykaz świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych żołnierzom i pracownikom wojska
w związku z urazami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa,
a także po ich zwolnieniu ze służby lub ustaniu umowy o pracę,
finansowanych z budżetu Ministra Obrony Narodowej:

1. Świadczenia opieki zdrowotnej bez względu na zakres ich zastosowania:

1) szczepienia ochronne nie wchodzące w zakres obowiązkowych szczepień ochronnych;

2) zabiegi chirurgii plastycznej i zabiegi kosmetyczne w przypadkach nie będących następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstw jej leczenia;

3) operacje zmiany płci;

4) świadczenia w zakresie akupunktury, z wyjątkiem świadczeń udzielanych w leczeniu bólu przewlekłego;

5) zabiegi przyrodolecznicze i rehabilitacyjne w szpitalach uzdrowiskowych, sanatoriach uzdrowiskowych i ambulatoryjnym lecznictwie uzdrowiskowym niezwiązane z chorobą podstawową będącą bezpośrednią przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe;

6) poradnictwo seksuologiczne w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
z wyłączeniem osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności;

7) poradnictwo psychoanalityczne;

8) ozonoterapia;

9) autoszczepionki;

10) magnetoterapia z zastosowaniem stałego pola magnetycznego;

11) laseropunktura;

12) akupresura;

13) zooterapia;

14) diagnostyka i terapia z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, ludowej, orientalnej.

2. Świadczenia opieki zdrowotnej w poszczególnych zakresach zastosowania:

1) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu nerwowego:

a) leczenie padaczki za pomocą implantacji stymulatora nerwu błędnego,

b) diagnostyka i leczenie zaburzeń smaku,

c) zastosowanie komory hiperbarycznej w leczeniu stwardnienia rozsianego,

d) podawanie baclofenu pompą infuzyjną, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna;

2) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu wydzielania wewnętrznego - endoskopowa, transorbitalna dekompresja w oftalmopatii Gravesa-Basedowa
z wyłączeniem przypadków ratowania wzroku z powodu udokumentowanego ucisku na nerw wzrokowy;

3) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie gałki ocznej:

a) chirurgia refrakcyjna w korekcie wad wzroku,

b) stymulacja laserowa plamki żółtej,

c) alloplastyka tętnic skroniowych;

4) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu sercowo-naczyniowego - wszczepienie defibrylatora dwujamowego z funkcją defibrylacji przedsionkowej
i komorowej;

5) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu krwiotwórczego i limfatycznego - bankowanie własnej krwi pępowinowej noworodka;

6) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu trawiennego:

a) badanie przewodu pokarmowego za pomocą kapsułki endoskopowej,

b) usunięcie guzków krwawniczych (żylaków odbytu) metodą Longo,

c) hydrokolonoterapia;

7) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie męskich narządów płciowych:

a) pobierania nasienia z najądrza,

b) obliteracja żyły jądrowej metodą fluoroskopową,

c) wszczepienie protez prącia;

8) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie powłok ciała - otyłość, z wyjątkiem otyłości patologicznej dużego stopnia u chorych o wartości BMI powyżej 40 leczonej metodami zabiegowymi;

9) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie zabiegów diagnostycznych - pozytronowa tomografia emisyjna, z wyjątkiem przypadków:

a) pojedynczego przerzutu o nieznanym punkcie wyjścia w celu lokalizacji guza pierwotnego, przy braku potwierdzenia rozpoznania lokalizacji ogniska pierwotnego innymi dostępnymi badaniami,

b) pojedynczego guzka płuca w celu różnicowania pomiędzy guzem łagodnym
i złośliwym przy braku rozpoznania innymi dostępnymi metodami,

c) niedrobnokomórkowego raka płuca w celu przedoperacyjnej oceny zaawansowania, jeżeli inne badania nie dają jednoznacznej oceny stopnia zaawansowania,

d) ziarnicy i chłoniaków nieziarniczych w celu wstępnej lub końcowej oceny skuteczności chemioterapii, wczesnego rozpoznania nawrotu, jeżeli TK nie daje jednoznacznej oceny stopnia zaawansowania,

e) choroby wieńcowej w celu oceny zamrożonego mięśnia sercowego do precyzyjnego ustalenia wskazań/przeciwwskazań do rewaskularyzacji w przypadku braku jednoznacznych informacji z innych badań,

f) przed transplantacją serca w celu wykluczenia nieodwracalnego uszkodzenia
w wyniku procesu zapalnego w przypadku braku możliwości wykluczenia tego stanu w innych badaniach,

g) padaczki w celu lokalizacji ogniska pierwotnego w przypadku braku możliwości zlokalizowania ogniska w innych badaniach,

h) mięsaków tkanek miękkich w celu oceny skuteczności chemioterapii po dwóch kursach i wczesnego wykrycia nawrotu,

i) raka piersi w celu przedoperacyjnej oceny zaawansowania w przypadku leczenia oszczędzającego przed biopsją, jeżeli MR wykazuje pojedyncze ognisko,

j) raka jajnika w celu wczesnego wykrycia nawrotu, jeżeli inne badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi co do oceny stopnia zaawansowania i rozpoznania nawrotu,

k) raka tarczycy w celu lokalizacji ogniska nawrotu w przypadku wzrostu poziomu tyreoglobuliny, jeżeli inne badania nie pozwalają zlokalizować ogniska nawrotu,

l) podejrzenia przerzutów do kości, jeżeli inne badania nie pozwalają zlokalizować ogniska nawrotu,

m) planowania radioterapii radykalnej o modulowanej intensywności wiązki w celu oceny rozkładu żywotnych komórek nowotworowych, hipoksji, proliferacji guza, jeżeli inne badania nie pozwalają w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny
w innych badaniach,

n) radiochirurgicznego leczenia raka płuca o wczesnym stopniu zaawansowania w celu wykluczenia istnienia innych ognisk nowotworowych, jeżeli inne badania nie pozwalają ich zlokalizować.







Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ww. wykazie, są udzielane osobom uprawnionym, po przedstawieniu następujących dokumentów:

1) zaświadczenia o stanie zdrowia wystawionego przez lekarza specjalistę w dziedzinie medycyny odpowiedniej ze względu na rodzaj urazu, opatrzonego datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed dniem jego przedłożenia;

2) protokołu powypadkowego, sporządzonego przez komisję powypadkową powoływaną na podstawie przepisów określających postępowanie w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej;

3) rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe żołnierza pełniącego czynną służbę wojskową do wykonywania zadań poza granicami państwa, a w przypadku pracownika wojska - umowy o pracę dotyczącej wykonywania przez tego pracownika zadań poza granicami państwa.

W przypadku gdy koszt jednorazowego świadczenia opieki zdrowotnej lub łączny koszt świadczenia realizowanego w okresie nie przekraczającym trzydziestu dni byłby wyższy niż 5.000 zł, osoba uprawniona przedstawia - poza dokumentami, o których mowa wyżej - opinię konsultanta wojskowej służby zdrowia co do potrzeby i zasadności udzielenia takiego świadczenia opieki zdrowotnej. Pozytywna opinia konsultanta wojskowej służby zdrowia warunkuje udzielenie osobie uprawnionej takiego świadczenia opieki zdrowotnej.



4.1. Badania lekarskie żołnierzy zawodowych.

Żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa obejmuje się bezpłatnymi badaniami lekarskimi, szczepieniami profilaktycznymi i profilaktyką przeciwepidemiczną.

Badania lekarskie żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa, przed ich wyjazdem, wykonują właściwe wojskowe komisje lekarskie. Szczepienia ochronne wykonuje się po ustaleniu braku przeciwwskazań do ich wykonania. Żołnierze zawodowi poddani szczepieniom ochronnym otrzymują międzynarodowe świadectwo szczepień ochronnych Światowej Organizacji Zdrowia.

W przypadku zachorowania żołnierza zawodowego po przeprowadzeniu badań lekarskich, a przed jego wyjazdem do służby poza granicami państwa, wyznacza się datę ponownego badania tego żołnierza, wynikającą z oceny stanu jego zdrowia.

Zakres badań lekarskich żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa obejmuje:

1. Ogólne badanie lekarskie.

2. Badania specjalistyczne: internistyczno-kardiologiczne, dermatologiczne, neurologiczne, laryngologiczne, okulistyczne, a w razie potrzeby badania psychiatryczne, a przy kwalifikacji żołnierza zawodowego - kobiety także ginekologiczne.

3. Badania diagnostyczne:

1) badanie radiologiczne klatki piersiowej,

2) badanie elektrokardiologiczne (EKG),

3) badanie morfologiczne krwi obwodowej z rozmazem i oznaczeniem liczby płytek krwi,

4) OB,

5) badanie biochemiczne krwi z uwzględnieniem: poziomu bilirubiny, kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, glukozy (na czczo), aktywności aminotransferaz
i GGTP, jonogram oraz GGT, poziomu cholesterolu,

6) wskaźnik protrombinowy,

7) badanie ogólne moczu wraz z badaniem na obecność narkotyków,

8) badania serologiczne na obecność antygenu HBs oraz przeciwciał anty HIV i anty HCV oraz w kierunku kiły,

9) badanie kału na obecność pasożytów przewodu pokarmowego,

10) próba ciążowa u żołnierza zawodowego - kobiety.

4. Badanie stomatologiczne - z doraźną sanacją uzębienia i określeniem diagramu uzębienia.

5. Inne badania specjalistyczne i diagnostyczne – jeśli lekarz prowadzący uzna takie badania za niezbędne.

Żołnierze zawodowi bezpośrednio przed wyjazdem do służby poza granicami państwa podlegają kontrolnemu badaniu w celu rozpoznania ewentualnych zaburzeń w stanie ich zdrowia, jakie mogły zaistnieć od daty zakończenia badań. Wyniki badań kontrolnych wpisuje się w dokumentacji medycznej prowadzonej na podstawie przepisów w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej prowadzenia i udostępniania przez zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez Ministra Obrony Narodowej.



Natomiast powracających do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa obejmuje się bezpłatnymi badaniami, z możliwością skierowania na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym.

Turnusy te obejmują działania leczniczo-rehabilitacyjne, którym podlegają żołnierze zawodowi chorzy lub ranni po wyleczeniu oraz którzy doznali urazu psychicznego, zapewniając im fachową opiekę leczniczo-profilaktyczną i psychologiczną.

W ramach badań lekarskich żołnierzy zawodowych powracających do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa przeprowadza się:

1. Ogólne badanie lekarskie.

2. Badania specjalistyczne: internistyczno-kardiologiczne, dermatologiczne, neurologiczne, laryngologiczne, okulistyczne, a w razie potrzeby badania psychiatryczne, a w przypadku żołnierza zawodowego - kobiety także - ginekologiczne.

3. Badania diagnostyczne:

1) badanie radiologiczne klatki piersiowej,

2) badanie elektrokardiologiczne (EKG),

3) badanie morfologiczne krwi obwodowej z rozmazem i oznaczeniem liczby płytek krwi,

4) OB,

5) badanie biochemiczne krwi z uwzględnieniem: poziom bilirubiny, kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, glukozy (na czczo), aktywności aminotransferaz
i GGTP, jonogram oraz GGT, poziomu cholesterolu,

6) wskaźnik protrombinowy,

7) badanie ogólne moczu wraz z badaniem na obecność narkotyków,

8) badania serologiczne na obecność antygenu HBs oraz przeciwciał anty HIV i anty HCV oraz w kierunku kiły,

9) badanie kału na obecność pasożytów przewodu pokarmowego,

10) próba ciążowa u żołnierza zawodowego - kobiety.

4. Badanie stomatologiczne - z doraźną sanacją uzębienia i określeniem diagramu uzębienia.

5. Badanie na nosicielstwo pałeczek Salmonella-Shigella.

6. Badania uzupełniające w kierunku specyficznych chorób tropikalnych i pasożytniczych, charakterystycznych dla rejonu, w którym żołnierz zawodowy pełnił służbę.

7. W przypadku stwierdzenia nosicielstwa choroby tropikalnej (pasożytniczej) dalsze postępowanie przeprowadza się z uwzględnieniem "Instrukcji o ochronie anitarnohigienicznej i przeciwepidemicznej wojsk w czasie pokoju i wojny" - Syg. Zdr. 231/93.

8. Inne badania specjalistyczne i diagnostyczne - jeśli lekarz prowadzący uzna takie badania za niezbędne.



Badania lekarskie po zakończeniu udziału w misji przeprowadza się w terminie 7 dni od dnia powrotu żołnierza zawodowego do kraju. W przypadkach uzasadnionych względami zdrowotnymi, żołnierz zawodowy może być skierowany na badania uzupełniające do właściwych zakładów opieki zdrowotnej.

Wyniki badań lekarskich żołnierzy zawodowych, wykonywanych przed i po powrocie, zamieszcza się w karcie badań żołnierza zawodowego.

Żołnierzy zawodowych powracających do kraju ze służby poza granicami państwa, chorych lub rannych po wyleczeniu oraz którzy doznali urazu psychicznego kieruje się na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne. Na turnus leczniczo-profilaktyczny żołnierza zawodowego kieruje dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, na wniosek lekarza takiej jednostki wojskowej. Podstawą wniosku są wyniki badań przeprowadzonych po powrocie do kraju oraz opinia psychologiczna. Opinię psychologiczną dołącza się do ww. dokumentacji medycznej żołnierza.

Turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym są organizowane na okres 14 dni w wojskowych szpitalach uzdrowiskowo-rehabilitacyjnych - samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.

W przypadku konieczności kontynuacji leczenia lub rehabilitacji żołnierza, lekarz jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, kieruje go do właściwej poradni specjalistycznej.



Warto dodać, iż ustalono następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:

1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej;

2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;

3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z ww. kategorii
właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej
i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych
i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.

Kategorię Z/O orzeka się w stosunku do żołnierzy zawodowych, którzy wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Orzekając o zaliczeniu żołnierza zawodowego do kategorii Z/O właściwe wojskowe komisje lekarskie uwzględniają zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym wskazanym przez organ właściwy do wyznaczania na to stanowisko. Stanowisko służbowe wskazuje się w uzgodnieniu z żołnierzem zawodowym.



4.2. Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej przez poszkodowanych żołnierzy zawodowych.



Żołnierze, którzy doznali urazu lub zachorowali podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa są uprawnieni do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej (o których mowa w art. 24a, art. 44 ust. la, art. 47 ust. la oraz art. 57 ust. 2 pkt 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), na podstawie dokumentu potwierdzającego przysługujące uprawnienia.

Wzór legitymacji osoby poszkodowanej, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu,
a także dane w niej zawarte określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia
9 listopada 2007 r. w sprawie dokumentu potwierdzającego uprawnienia przysługujące osobie poszkodowanej podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa (Dz. U.
Nr 216, poz. 1608).

Legitymacja wydawana jest przez Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia na wniosek osoby uprawnionej. Legitymację odbiera osobiście osoba uprawniona lub upoważniona na podstawie przedstawionego upoważnienia.

Wniosek należy przesłać na adres:

Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia

ul. Królewska 1, 00-909 Warszawa

wraz z niezbędnymi załącznikami:

· orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej (w sprawie zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej);

· aktualne zaświadczenie zakładu opieki zdrowotnej, dla którego organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej, o kontynuacji leczenia w zakresie urazów lub chorób nabytych poza granicami państwa (rozpoznania wg ICD- 10) – jeśli od dnia wydania ww. orzeczenia upłynął rok;

· dwie fotografie (podpisane czytelnie na odwrocie imieniem i nazwiskiem);

· kserokopia dowodu osobistego.

W myśl przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027):

· uprawnieni żołnierze, korzystają ze świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa
w art. 20 ustawy (świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej), w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, poza kolejnością
(art. 24a),

· świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w załączniku do ustawy, oraz odpłatne świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są uprawnionym żołnierzom także po ich zwolnieniu ze służby, w związku z urazami i chorobami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, pokrywa się z budżetu państwa z części pozostającej
w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej (art. 42 ust. 1),

· uprawnionemu żołnierzowi przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki umieszczone
w wykazach leków podstawowych i uzupełniających oraz leki recepturowe na czas leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa (art. 44 ust. 1a),

· uprawnionemu żołnierzowi, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, przysługuje prawo do bezpłatnych wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych do wysokości limitu ceny określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 40
ust. 4 ustawy (art. 47 ust. 1a),

· dla uprawnionego żołnierza, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, nie jest wymagane skierowanie do korzystania z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych (art. 57 ust. 2 pkt 12).



4.3. Badania lekarskie żołnierzy niezawodowych i pracowników wojska.



Badania lekarskie żołnierzy niezawodowych, skierowanych do służby poza granicami państwa, przed ich wyjazdem i po powrocie do kraju, wykonują właściwe wojskowe komisje lekarskie.

Badania lekarskie pracowników wojska, skierowanych do pracy poza granicami państwa, przeprowadza się przed ich wyjazdem, w zakładach opieki zdrowotnej najbliższych miejsca pracy albo miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, dla których organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej. Pracownicy kierowani są na badania przez organ uprawniony do kierowania ich do wyjazdu. Koszty tych badań pokrywa organ kierujący.

Komendant (dyrektor) zakładu opieki zdrowotnej, wyznacza lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, który prowadzi kwalifikację zdrowotną (badania) pracowników. Określenie stanu zdrowia żołnierzy i pracowników przeprowadza się na podstawie badań ogólnolekarskich i specjalistycznych, badań dodatkowych i pomocniczych oraz analiz. Wyniki badań zamieszcza się w karcie badań.

Po zakończeniu badań pracownicy otrzymują certyfikat zdrowia wydawany przez zakład opieki zdrowotnej, w którym przeprowadzane są badania. Certyfikat wydaje się pracownikowi w trzech egzemplarzach. Pierwszy egzemplarz otrzymuje pracownik,
a pozostałe dołącza się do dokumentacji medycznej oraz akt pracownika.

Żołnierze (pracownicy) zakwalifikowani do służby (pracy) poza granicami państwa, po zakończeniu badań poddawani są:

1) szczepieniom profilaktycznym, po ustaleniu braku przeciwwskazań do ich wykonania;

2) profilaktyce przeciwgrzybiczej, a w razie konieczności pełnienia służby (pracy) na obszarach występowania zimnicy (malarii) - również profilaktyce przeciwzimniczej
i innej, stosownie do zagrożeń występujących w rejonie przyszłej służby (pracy).

Szczepienia profilaktyczne wykonują: Międzynarodowy Punkt Szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Krakowie lub służba zdrowia jednostki wojskowej odpowiadającej za przygotowanie do wyjazdu, którą - w zależności od trybu przygotowań - jest:

1) Ośrodek Szkolenia dla Potrzeb Sił Pokojowych ONZ im. gen. broni Władysława Sikorskiego w Kielcach;

2) inny ośrodek (zgrupowanie), prowadzący zbiorowo przygotowanie pracowników do wyjazdu;

3) jednostka wojskowa, w której żołnierz (pracownik) pełni służbę (jest zatrudniony), jeżeli jednostka ta (pododdział) w całości ma być użyta poza granicami państwa;

4) Międzynarodowy Punkt Szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej
w Krakowie, wykonujący wyłącznie szczepienia przeciwko żółtej febrze;

5) inny międzynarodowy punkt szczepień, wykonujący szczepienia przeciwko żółtej febrze - w wyjątkowych przypadkach.

Jednostka odpowiadająca za przygotowanie do wyjazdu odpowiada również za profilaktykę.

Żołnierze nie uczestniczący w zbiorowym przygotowaniu do wyjazdu:

1) mogą wykonywać szczepienia ochronne w międzynarodowym punkcie szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Krakowie lub, w wyjątkowych przypadkach, w innym międzynarodowym punkcie szczepień najbliższym miejsca służby albo miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad dwa miesiące;

2) poddawani są profilaktyce przez lekarza prowadzącego badania, wskazanego przez właściwą wojskową komisję lekarską.

Żołnierzom i pracownikom, którzy zostali poddani szczepieniom ochronnym,
wydaje się międzynarodowe świadectwo szczepień Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Poddanie wymaganej profilaktyce odnotowuje się w dokumentacji medycznej.

Pracownik zakwalifikowany do wyjazdu, w razie zachorowania po otrzymaniu certyfikatu zdrowia, podlega dodatkowemu badaniu przez lekarza, w celu rozpoznania ewentualnych zaburzeń w stanie zdrowia.

Bezpośrednio przed wyjazdem żołnierz (pracownik) podlega przeglądowi lekarskiemu przez służbę zdrowia jednostki odpowiadającej za przygotowanie do wyjazdu. W razie stwierdzenia zaburzeń w stanie zdrowia podlega badaniu lekarskiemu w zakresie koniecznym do postawienia diagnozy i wydania zaświadczenia lekarskiego o możliwości jego wyjazdu. Wyniki przeglądu podlegają rejestracji w dokumentacji medycznej.

Żołnierz (pracownik) jest obowiązany posiadać w rejonie służby (pracy) poza granicami państwa:

1) certyfikat zdrowia (pracownik - z wpisaną grupą krwi);

2) międzynarodowe świadectwo szczepień ochronnych;

3) żołnierz - książkę (książeczkę zdrowia) z wpisaną grupą krwi.

Żołnierze (pracownicy) powracający po zakończeniu służby (pracy) podlegają ocenie stanu zdrowia niezwłocznie po powrocie do kraju przez służbę zdrowia jednostki wojskowej odpowiedzialnej za przyjęcie powracających.

Badania lekarskie pracowników przeprowadza się niezwłocznie po powrocie do kraju w szpitalach (przychodniach), zakładach opieki zdrowotnej, najbliższych miejsca pracy albo miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, dla których organem założycielskim jest Minister ON.

Ocenę stanu zdrowia osób powracających do kraju przeprowadza się na podstawie badań i analiz. W razie konieczności lekarz prowadzący badania może skierować osobę badaną na badania uzupełniające do innych placówek służby zdrowia. Po zakończeniu badań pracownikowi wydaje się certyfikat zdrowia powracającego z pracy poza granicami państwa.

Po powrocie żołnierzy do kraju stosuje się następujące zasady:

1) żołnierzy uprzednio chorych lub rannych po wyleczeniu oraz tych którzy doznali urazu psychicznego kieruje się na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym;

2) na turnus, o którym mowa w pkt 1, kieruje żołnierza dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, na wniosek lekarza tej jednostki wojskowej;

3) podstawą wniosku, o którym mowa w pkt 2, są wyniki badań oraz opinia psychologiczna, wydana po badaniach, których zakres i rodzaj określa Szef Zarządu Wojskowej Służby Zdrowia Sztabu Generalnego WP - na wniosek Naczelnego Lekarza Wojska Polskiego;

4) opinię psychologiczną dołącza się do dokumentacji medycznej żołnierza;

5) turnusy, o których mowa w pkt 1, są organizowane na okres czternastu dni w wojskowych szpitalach uzdrowiskowo-rehabilitacyjnych - samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.



4.4. Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej przez poszkodowanych żołnierzy niezawodowych
i pracowników wojska.

Żołnierze niezawodowi i pracownicy, którzy doznali urazu lub zachorowali podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa są uprawnieni do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej (o których mowa w art. 24a, art. 44 ust. la, art. 47 ust. la oraz art. 57 ust. 2 pkt 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) na takich samych zasadach i w takim samym trybie jak żołnierze zawodowi (patrz pkt 4.2.).



































5. ŚWIADCZENIA SOCJALNO-BYTOWE PRZYSŁUGUJĄCE POSZKODOWANYM ORAZ CZŁONKOM RODZIN POLEGŁYCH ŻOŁNIERZY



5.1. Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom zawodowym oraz członkom ich rodzin.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U.
Nr 91, poz. 745).



Żołnierzom zawodowym rannym lub poszkodowanym w trakcie służby w PKW mogą być przyznane zapomogi pieniężne. Warunkiem przyznania zapomogi żołnierzowi zawodowemu jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych m.in.: zdarzeniem losowym, klęską żywiołową, długotrwałą chorobą lub śmiercią członka rodziny oraz z innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza zawodowego i jego rodziny. Zapomogę przyznaje dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne albo wyższe -
w stosunku do wszystkich podległych żołnierzy zawodowych, z wyjątkiem swojego zastępcy. Zapomogę przyznaje się z inicjatywy dowódcy lub na wniosek przełożonego, a także na uzasadniony wniosek żołnierza lub organu przedstawicielskiego.



W razie zaginięcia żołnierza zawodowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych lub śmierci Minister Obrony Narodowej przyznaje jednorazowo zapomogę małżonkowi, dzieciom lub rodzicom żołnierza. Zapomoga może być przyznana na ich wniosek lub na wniosek przełożonego żołnierza. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową, informuje małżonka, dzieci lub rodziców żołnierza o możliwości wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem
o przyznanie zapomogi. Wypłaty zapomogi dokonuje się bezpośrednio w kasie (punkcie kasowym) jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał żołnierz zawodowy, albo w formie bezgotówkowej na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Formę wypłaty zapomogi wskazuje na piśmie uprawniony do jej otrzymania członek rodziny żołnierza zawodowego. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się sytuację materialną rodziny żołnierza zawodowego.

W obu powyższych przypadkach do wniosków dołącza się dokumenty potwierdzające zaistnienie jednego ze zdarzeń, o których mowa powyżej.



5.2. Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom niezawodowym oraz członkom ich rodzin.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lipca 2009 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom niezawodowym
(Dz. U. Nr 117, poz. 985).



Warunkiem przyznania zapomogi żołnierzowi niezawodowemu jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych m.in.: zdarzeniem losowym, klęsk żywiołowych, długotrwałą chorobą lub śmiercią członka rodziny oraz innymi przyczynami powodującymi istotne pogorszenie warunków materialnych. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza. Podstawą przyznania zapomogi są dokumenty potwierdzające zaistnienie ww. zdarzenia. Zapomogę przyznaje dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy niezawodowych odbywających służbę w podległej jednostce wojskowej. Zapomogę przyznaje się z inicjatywy dowódcy lub na wniosek przełożonego albo na uzasadniony wniosek żołnierza.

W razie zaginięcia żołnierza w związku z wykonywaniem zadań służbowych lub śmierci Minister Obrony Narodowej przyznaje zapomogę małżonkowi, dzieciom lub rodzicom żołnierza. Zapomoga jest przyznawana jednorazowo, na wniosek członka rodziny lub dowódcy. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania uprawnionych członków rodziny
o możliwości wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o przyznanie zapomogi. Przy jej przyznaniu uwzględnia się sytuację materialną rodziny żołnierza niezawodowego. Wypłaty zapomogi dokonuje jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu żołnierz pozostawał w ostatnim dniu pełnienia służby, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (wg wyboru uprawnionego członka rodziny), w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji o przyznaniu zapomogi.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Minister Obrony Narodowej może przyznać zapomogę byłemu żołnierzowi niezawodowemu, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności do służby wojskowej, w następstwie wypadku lub choroby pozostających
w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Zapomoga jest przyznawana jednorazowo na wniosek byłego żołnierza niezawodowego, złożony do Ministra Obrony Narodowej. Podstawą przyznania zapomogi są dokumenty potwierdzające sytuację materialną oraz zaistnienie zdarzenia mającego wpływ na pogorszenie się jego sytuacji materialnej,
w szczególności powodującego konieczność poniesienia wydatków pieniężnych. Zapomogę dla byłego żołnierza niezawodowego wypłaca terenowy organ administracji wojskowej - właściwy wg miejsca zamieszkania byłego żołnierza niezawodowego - lub organ, na którego zaopatrzeniu finansowym terenowy organ administracji wojskowej pozostaje, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (wg wyboru wnioskodawcy), w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji o przyznaniu zapomogi.



5.3. Dopłaty do wypoczynku żołnierzy zawodowych.



Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1452 z późn. zm.).

Żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby poza granicami państwa
w celu udziału w:

a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,

b) misji pokojowej,

c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom,

który został ranny lub zachorował w związku z pełnieniem tej służby, oraz jego małżonkowi
i dzieciom pozostającym na jego utrzymaniu, przysługuje – bez względu na wysokość dochodów uzyskiwanych w rodzinie - dopłata do wypoczynku w ramach programu „Tanie wczasy”, realizowanego przez cały rok na bazie wojskowych zespołów i domów wypoczynkowych w Juracie, Międzyzdrojach, Solinie, Waplewie i Zakopanem.

Ww. dopłata przysługuje raz w roku, w okresie dwóch lat kalendarzowych od powrotu do kraju żołnierza zawodowego. Obejmuje ona wyżywienie, zakwaterowanie oraz dwa zabiegi profilaktyczno-lecznicze dziennie.

Uprawnienie żołnierza zawodowego i członków jego rodziny do dopłaty stwierdza dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pozostaje na zaopatrzeniu, na podstawie orzeczenia właściwej wojskowej komisji lekarskiej lub zaświadczenia wystawionego przez lekarza tej jednostki, w oparciu o przeprowadzone badania, którymi objęci są żołnierze zawodowi powracający do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa.

Dopłata do wypoczynku w ramach programu "Tanie wczasy" finansowana jest przez jednostkę wojskową, w której żołnierz zawodowy pozostaje na zaopatrzeniu, na podstawie faktury wystawionej przez wojskowy ośrodek wypoczynkowy.



5.4. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),

2) ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.),

3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi
(Dz. U. Nr 107, poz. 890),

4) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie przyznawania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla dzieci, które pobierają rentę rodzinną po zmarłym żołnierzu lub inwalidzie wojskowym (Dz. U. Nr 93,
poz. 764).

Pomoc przyznawana na kontynuowanie nauki po zmarłym żołnierzu zawodowym.

Dziecku pobierającemu rentę rodzinną po żołnierzu zawodowym, którego śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, po ukończeniu 16. roku życia przyznaje się pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki do jej zakończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia.

Pomoc przyznawana jest dwa razy w roku kalendarzowym, w wysokości kwoty stanowiącej trzykrotność najniższej emerytury (łącznie w danym roku szkolnym jest to równowartość
6-krotności najniższej emerytury). Pomoc przyznaje wojskowy organ emerytalny, właściwy do wypłaty renty rodzinnej, na podstawie zaświadczenia o kontynuowaniu nauki. Środki pieniężne na kontynuowanie nauki są przekazywane na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej świadczeniobiorcy albo przekazem pocztowym na jego adres zamieszkania w terminie 30 dni od dnia złożenia zaświadczenia o kontynuowaniu nauki.



Pomoc przyznawana na kontynuowanie nauki po zmarłym żołnierzu niezawodowym.

Dziecku żołnierza niezawodowego pobierającemu rentę rodzinną w związku ze:

a) śmiercią żołnierza w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub

b) śmiercią żołnierza w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej, lub

c) inwalidztwem żołnierza, który w chwili śmierci był uprawniony do renty inwalidzkiej,

Minister Obrony Narodowej przyznaje pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki. Pomoc przysługuje dziecku do ukończenia nauki w szkole, jeśli ukończyło 16. rok życia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia.

Pomoc przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek o przyznanie pomocy, złożony przez dziecko albo jego przedstawiciela ustawowego.

Wniosek składa się do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem terenowego organu administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał żołnierz, w każdym roku szkolnym lub akademickim do dnia 30 września roku, w którym pomoc ma być przyznana.

Wniosek powinien zawierać w szczególności:

1) imię, nazwisko i adres zamieszkania dziecka, a także imię, nazwisko i adres zamieszkania wnioskodawcy, jeśli nie jest nim dziecko;

2) numer i datę wydania aktu zgonu żołnierza oraz oznaczenie organu wydającego akt zgonu.

Do wniosku dołącza się:

1) zaświadczenie, w jakiej placówce oświatowej lub uczelni dziecko kontynuuje naukę, wraz ze wskazaniem ilości semestrów nauki w danym roku szkolnym lub akademickim;

2) zobowiązanie do niezwłocznego zawiadomienia Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem terenowego organu administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał żołnierz, o przerwaniu nauki w trakcie roku szkolnego lub akademickiego;

3) uwierzytelnioną kopię orzeczenia komisji lekarskiej ustalającej związek zgonu żołnierza ze służbą oraz oznaczenie komisji wydającej to orzeczenie;

4) uwierzytelnioną kopię decyzji o przyznaniu renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu;

5) oświadczenie o formie wypłaty świadczenia z tytułu pomocy.

Pomoc przyznawana jest w roku szkolnym lub akademickim w wysokości sześciokrotności najniższej emerytury, określonej w przepisach o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Pomoc wypłacana jest w dwóch równych ratach:

1) pierwsza rata, za okres od września do stycznia, wypłacana jest w terminie do dnia
30 listopada roku, w którym został złożony wniosek;

2) druga rata, za okres od lutego do czerwca, wypłacana jest w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek.

Rata pomocy wypłacana jest w danym semestrze nauki. Jeżeli w danym roku szkolnym lub akademickim nauka obejmuje tylko jeden semestr, pomoc jest przyznawana i wypłacana w wysokości odpowiadającej jednej racie, w terminie odpowiednim do okresu odbywania nauki.

Organem właściwym do wypłaty pomocy jest terenowy organ administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał zmarły żołnierz, lub organ, na którego zaopatrzeniu finansowym terenowy organ administracji wojskowej pozostaje. Pomoc wypłacana jest
w formie pieniężnej w kasie tego organu, albo w formie bezgotówkowej na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, wskazany przez dziecko lub jego przedstawiciela ustawowego.









6. RENTY INWALIDZKIE I RODZINNE



6.1. Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom zawodowym.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U Nr 12, poz. 75),

3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi (Dz. U.
Nr 107, poz. 890).





Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu:

1) w czasie pełnienia służby albo

2) w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie;

3) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Wyróżnia się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do służby:

1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy;

2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy;

3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy.

Wysokość renty inwalidzkiej ustalana jest w zależności od posiadanej przez żołnierza grupy inwalidzkiej i wynosi dla:

1) I grupy – 80 % podstawy wymiaru,

2) II grupy – 70 % podstawy wymiaru,

3) III grupy – 40 % podstawy wymiaru,

Podstawę wymiaru stanowi uposażenie należne żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W jego skład wchodzi: uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i miesięczna równowartość dodatkowego uposażenia rocznego.

Rentę inwalidzką zwiększa się o 10 % podstawy wymiaru inwalidom, których inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby,
z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:

§ zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych,

§ wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych,

§ chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,

§ chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby,

§ chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.

Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jeżeli:

§ powstało z innych przyczyn niż wyżej wymienione;

§ jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza naruszające obowiązujące przepisy i rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym przepisom i rozkazom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem, a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i rozkazów oraz był należycie przeszkolony
w zakresie ich znajomości;

§ jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza spowodowane nadużyciem alkoholu;

§ zranienie, kontuzja, obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają o:

1) inwalidztwie żołnierzy zawodowych i żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz
o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową;

2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych
i żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, na zasadach określonych
w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

3) zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej.

Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, którzy przed zwolnieniem nie stawali przed WKL, kierują do wojskowych komisji lekarskich z urzędu albo na ich wniosek wojskowe organy emerytalne.

Postępowanie w sprawie przyznania renty inwalidzkiej wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, skierowanego do właściwego terytorialnie wojskowego biura emerytalnego, które wypłaca przedmiotowe świadczenia wraz z dodatkami, zasiłkami
i innymi należnościami pieniężnymi.



6.2. Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza zawodowego.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),

2) ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227).



Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny żołnierza zawodowego:

§ zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby,

§ zmarłego w ciągu osiemnastu miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych
w tym czasie, albo w ciągu trzech lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny:

1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;

2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej;

3) małżonek (wdowa i wdowiec);

4) rodzice (również ojczym i macocha oraz osoby przysposabiające).

Ad. 1) Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej:

1) do ukończenia 16 lat;

2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo

3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2.

Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Ad. 2) Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, o których mowa wyżej, mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełniają powyższe warunki, a ponadto:

1) zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz

2) nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:

a) nie mogą zapewnić im utrzymania albo

b) ubezpieczony lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd.

Ad. 3) Wdowa[3] ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

1) w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo

2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się
w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ppkt 2.

Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ppkt 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej określonych w ppkt 1 lub 2
i niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

1) przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;

2) w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża.



Warto podkreślić, że w razie śmierci lub zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa, związanych z udziałem w:

a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,

b) misji pokojowej,

c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

– renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia [4].

Ad. 4) Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

1) zmarły żołnierz bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania;

2) spełniają odpowiednio warunki określone w ustawie dla wdowy i wdowca, tj.:

- w chwili śmierci żołnierza osiągnęli wiek 50 lat lub byli niezdolni do pracy albo

- wychowują co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która podlega podziałowi na równe części między uprawnionych.

Renta rodzinna wynosi:

1) dla jednej osoby uprawnionej - 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;

2) dla dwóch osób uprawnionych - 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;

3) dla trzech lub więcej osób uprawnionych - 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

Podstawa wymiaru renty rodzinnej:

a) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej I grupy, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci albo zaginięcia, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego;

b) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych w PKW, renta rodzinna przysługuje w wysokości uposażenia.



Do rent przysługuje dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych na zasadach
i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego przysługuje prawo do świadczeń socjalnych z funduszu socjalnego[5], tworzonego corocznie w wojskowych biurach emerytalnych. Przyznawanie świadczeń z tego funduszu uzależnione jest od sytuacji rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.

Renty rodzinne wypłacają wojskowe organy emerytalne. Postępowanie w sprawie przyznania renty wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, skierowanego do właściwego terytorialnie wojskowego biura emerytalnego.



6.3. Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom niezawodowym.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. Nr 62, poz. 566).



Inwalidą wojskowym jest żołnierz niezawodowy Sił Zbrojnych RP, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego:

§ w czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju,

§ w ciągu trzech lat od zwolnienia z tej służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem chorób powstałych lub urazów doznanych w trakcie służby wojskowej.

W zależności od przyczyny powstania, inwalidztwo może pozostawać w związku albo bez związku ze służbą wojskową.

Za inwalidztwo pozostające w związku ze służbą wojskową uważa się inwalidztwo powstałe na skutek:

1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w rozumieniu przepisów o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków
i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową,

2) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,

3) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,

4) istotnego pogorszenia stanów chorobowych, w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Prawo do renty inwalidzkiej powstaje po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach prawo do renty może być przyznane żołnierzowi – na wniosek komendanta szpitala wojskowego – jeszcze przed zwolnieniem go ze służby.



Renta inwalidzka dla inwalidy wojskowego wynosi miesięcznie:



Inwalidztwo powstałe Procent podstawy wymiaru w razie zaliczenia do:

I i II grupy inwalidów III grupy inwalidów



w związku ze służbą

wojskową 100 % 75 %



bez związku ze służbą

wojskową 80 % 60 %





Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej – w okresie od 1 marca 2007 r. stanowi kwota 1.775,89 zł, która od 1 marca 2008 r. jest waloryzowana o przyjęty w państwie wskaźnik wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych.

Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do
I grupy inwalidów, na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Organem rentowym upoważnionym do ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie oraz do przyznania tych świadczeń jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego należy zgłosić wniosek o przyznanie świadczenia.


6.4. Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza niezawodowego.



Podstawa prawna: ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.)



Prawo do renty rodzinnej przysługuje członkom rodziny:

1) żołnierza niezawodowego, który zmarł:

a) w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub

b) w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej,

2) inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili śmierci do renty inwalidzkiej.

Członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej są: małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo i rodzice, jeżeli spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej, określone
w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W razie śmierci lub zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa, związanych z udziałem w:

a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,

b) misji pokojowej,

c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom,

albo jeżeli śmierć żołnierza pozostająca w związku ze służbą jest następstwem czynu karalnego, renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia.



Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna, która wynosi miesięcznie:

Liczba członków rodziny Procent podstawy wymiaru w razie śmierci

uprawnionych do renty w związku ze służbą bez związku ze służbą

wojskową wojskową



jedna osoba 70 % 60 %



dwie osoby 75 % 65 %



trzy i więcej osób 85 % 75 %





Podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota 1.775,89 zł, która od 1 marca
2008 r. jest waloryzowana o przyjęty w państwie wskaźnik wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych.

Organem rentowym ustalającym prawo do renty rodzinnej oraz przyznającym świadczenie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego należy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia.


6.5. Świadczenia rentowe przysługujące pracownikom wojska.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322),

2) ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227).



Przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Powyższe świadczenia przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

Przy ustalaniu podstawy wymiaru renty nie stosuje się ograniczenia wskaźnika wysokości podstawy (250%), o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Renta z tytułu niezdolności do pracy i renta szkoleniowa z ubezpieczenia wypadkowego nie może być niższa niż:

1) 80% podstawy jej wymiaru - dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy;

2) 60% podstawy jej wymiaru - dla osoby częściowo niezdolnej do pracy;

3) 100% podstawy jej wymiaru - dla osoby uprawnionej do renty szkoleniowej.



Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, przywraca się w razie ponownego powstania tej niezdolności bez względu na okres, jaki upłynął od ustania prawa do renty.

Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje uprawnionym członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje również w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty uprawnionego do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Członkom rodziny rencisty uprawnionego do renty z ubezpieczenia wypadkowego, który zmarł z innych przyczyn niż wypadek przy pracy lub choroba zawodowa, przysługują świadczenia określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, bez względu na długość okresu uprawniającego do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie tych przepisów.

Jeżeli do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego jest uprawniona sierota zupełna, przysługuje jej z tego ubezpieczenia dodatek dla sieroty zupełnej na zasadach
i w wysokości określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.

Osobie uprawnionej do renty z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości określonej w ustawie o emeryturach i rentach
z FUS.

Renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa oraz renta rodzinna
z ubezpieczenia wypadkowego nie może być niższa niż 120% kwoty najniższej odpowiedniej renty ustalonej i podwyższonej zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS[6].

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu:

· gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa;

· który - będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych - przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

W razie zbiegu uprawnień do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego
z uprawnieniami do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, ubezpieczonemu przysługuje świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku rent przewidzianych w ustawie, wypłaca się rentę wyższą lub wybraną przez tę osobę. Osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się, zależnie od jej wyboru, przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty.

Postępowanie w sprawach świadczeń rentowych wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego. Decyzje w sprawach świadczeń wydaje i świadczenia te wypłaca oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.







7. NALEŻNOŚCI POŚMIERTNE



7.1. Należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy zawodowych.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu dokumentowania uprawnień do zasiłków pogrzebowych oraz warunków i trybu pokrywania kosztów pogrzebu żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 71, poz. 652).



W razie śmierci lub zaginięcia żołnierza zawodowego przysługuje:

1) odprawa pośmiertna – w wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu żołnierzowi odprawa przy zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Odprawa przysługuje w wysokości:

a) po roku służby – 100%,

b) po pięciu latach służby – 200%,

c) po dziesięciu latach – 300%,

d) za każdy następny rok pełnienia służby ponad dziesięć lat wysokość odprawy zwiększa się o 20% do wysokości 600%

- kwoty uposażenia zasadniczego zmarłego żołnierza wraz z dodatkami o charakterze stałym;

2) inne należności, tj.:

– dodatkowe uposażenie roczne, za rok w którym nastąpiła śmierć żołnierza,

– gratyfikacja urlopowa,

– zryczałtowany ekwiwalent za niewykorzystany w danym roku przejazd na koszt wojska,

– ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w danym roku i maksymalnie w trzech latach poprzednich;

3) zasiłek pogrzebowy – w wysokości 5-krotnego najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego[7] obowiązującego w dniu śmierci żołnierza, jeżeli koszty pogrzebu poniósł małżonek, dzieci, wnuki, rodzice lub rodzeństwo albo inna osoba, która prowadziła z tym żołnierzem wspólne gospodarstwo domowe.

W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON, wypłaca się zasiłek pogrzebowy w wysokości 50% przysługującej kwoty;

4) pokrycie kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON – w przypadku, gdy śmierć żołnierza nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową.
Na koszty pogrzebu żołnierza zawodowego, którego śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z zawodową służbą wojskową, składają się w szczególności wydatki na:

- zakup miejsca pochowania na cmentarzu, trumny lub urny albo kremację zwłok oraz wybudowanie nagrobka - w miejscowości wskazanej przez rodzinę, a jeżeli zmarły nie pozostawił rodziny - w miejscowości, w której zmarł, pełnił służbę lub zamieszkiwał,

- zorganizowanie pogrzebu i przeprowadzenie pochówku zmarłego - stosownie do warunków i zwyczajów przyjętych w miejscowości organizowania pochówku,

- zakup wieńców lub kwiatów oraz ogłoszenie nekrologu w prasie;

5) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu członków rodziny zmarłego żołnierza oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez rodzinę zmarłego żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.

Pogrzeb organizuje i jego koszty pokrywa dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową, w granicach kwoty wymienionej
w pkt 3. Jeżeli koszty pogrzebu żołnierza zawodowego są niższe od ww. kwoty, a rodzina zmarłego żołnierza zawodowego podjęła się budowy nagrobka, dowódca wypłaca rodzinie zmarłego różnicę pomiędzy wymienionymi kwotami.

Organ finansowy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową wypłaca należności pośmiertne małżonkowi, a w razie braku małżonka - dzieciom, wnukom, rodzicom lub rodzeństwu, jeżeli w dniu śmierci żołnierza zawodowego spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.

Zasiłek pogrzebowy wypłaca się na pisemny wniosek osoby, która poniosła koszty pogrzebu żołnierza zawodowego. Wniosek powinien w szczególności zawierać oświadczenie o stopniu pokrewieństwa lub powinowactwa między osobą uprawnioną a osobą zmarłą, lub braku takiego stopnia.



Do wniosku należy dołączyć:

1) w przypadku, gdy koszty pogrzebu poniósł członek rodziny:

a) odpis skrócony aktu zgonu żołnierza zawodowego,

b) oryginały rachunków obejmujących zasadnicze koszty pogrzebu, w tym: zakupu trumny lub urny albo kremacji zwłok i zakupu miejsca pochowania na cmentarzu;

2) w przypadku, gdy koszty pogrzebu poniosła inna osoba:

a) dokumenty, o których mowa w pkt 1,

b) oryginały rachunków obejmujących ogół kosztów rzeczywiście poniesionych;

3) w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON – 50% zasiłek pogrzebowy wypłaca się po przedłożeniu odpisu skróconego aktu zgonu żołnierza zawodowego.


7.2. Odprawy żołnierzy niezawodowych i należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy niezawodowych.



Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U.
z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie płatności uposażenia i innych należności pieniężnych oraz warunków pokrywania przez wojsko kosztów pogrzebu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. Nr 108, poz. 1145).



Odprawy dla żołnierzy niezawodowych.

Żołnierzom niezawodowym - zwolnionym ze służby ze względu na stan zdrowia, przed odbyciem ustalonego czasu odbywania służby wojskowej - przysługuje odprawa
w wysokości:

§ dla żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej – jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnych żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym,

§ dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej – minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego. Osobom zwolnionym przed upływem jednej czwartej ustalonego czasu odbywania służby przysługuje odprawa w wysokości 25% pełnej kwoty[8].



Należności pośmiertne dla rodzin żołnierzy niezawodowych.

W razie śmierci żołnierza niezawodowego koszty pogrzebu pokrywa wojsko, natomiast członkom rodziny zmarłego żołnierza przysługuje jednorazowa odprawa
w wysokości jednomiesięcznego uposażenia, a jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową – w wysokości trzymiesięcznego uposażenia. Jako podstawę do naliczenia odprawy przyjmuje się najniższą stawkę uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w odpowiednim stopniu wojskowym obowiązującego
w dniu śmierci żołnierza (dla szeregowego przyjmuje się stopień starszego szeregowego).

Rodzinie zmarłego żołnierza pełniącego nadterminową zasadniczą służbę wojskową – niezależnie od odprawy – wypłaca się zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany przez żołnierza urlop wypoczynkowy.

Odprawę, ekwiwalent oraz zwrot kosztów pogrzebu wypłaca organ finansowy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił ostatnio służbę.

Jednorazową odprawę i ekwiwalent wypłaca się małżonkowi, dzieciom, rodzicom lub rodzeństwu zmarłego żołnierza.

Pokrycia kosztów pogrzebu żołnierza dokonuje się, na wniosek rodziny zmarłego żołnierza, przez zorganizowanie pogrzebu przez wojsko albo zwrot kosztów pogrzebu.
Na koszty pogrzebu żołnierza składają się wydatki na:

1) zakup miejsca pochowania na cmentarzu, trumny lub urny albo kremację zwłok -
w miejscowości wskazanej przez rodzinę, a jeżeli zmarły nie pozostawił rodziny,
w miejscowości, w której zmarł, pełnił służbę lub zamieszkiwał;

2) zorganizowanie pogrzebu i przeprowadzenie pochówku zmarłego - stosownie do warunków i zwyczajów przyjętych w miejscowości organizowania pochówku;

3) zakup wieńców lub kwiatów oraz ogłoszenie nekrologu w prasie.

Pogrzeb organizuje i jego koszty pokrywa dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywał ostatnio służbę wojskową, do wysokości 3-krotnej kwoty najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującej w dniu pochówku.

Niezależnie od wysokości kosztów pogrzebu, dodatkowo pokrywa się koszty związane z przewozem zwłok do miejscowości, w której zmarły żołnierz ma być pochowany. Jeżeli koszty pogrzebu żołnierza są niższe od kwoty określonej wyżej, a rodzina zmarłego żołnierza podjęła się budowy nagrobka, dowódca wypłaca rodzinie zmarłego różnicę pomiędzy wymienionymi kwotami.
7.3. Odprawa pośmiertna przysługująca rodzinie zmarłego pracownika wojska.



Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna. Wysokość odprawy jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosi:

1) jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,

2) trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,

3) sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny pracownika:

1) małżonkowi,

2) innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej
w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny. Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty określonej powyżej.

Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż przysługująca odprawa pośmiertna. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami.


















8. POMOC REKONWERSYJNA



Podstawa prawna:

1. ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),

2. ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416 z późn. zm.),

3. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, a także małżonków oraz dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierza zawodowego, który zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego
i pośrednictwa pracy (Dz. U. Nr 67 poz. 565),

4. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej, a także małżonków oraz dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierza, który zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego
i pośrednictwa pracy (Dz. U Nr 94 poz. 778).

Pomoc rekonwersyjna z zakresu przekwalifikowania, doradztwa zawodowego
i pośrednictwa pracy przysługuje:

- żołnierzom zwolnionym z zawodowej i czynnej służby wojskowej, którzy zostali zwolnieni wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia tej służby w następstwie wypadku lub choroby pełnionej poza granicami kraju;

- małżonkom i dzieciom pozostającym na utrzymaniu żołnierzy, którzy zaginęli lub ponieśli śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych.

Pomoc ta realizowana jest bezterminowo. Organami właściwymi w sprawach realizacji przedmiotowej pomocy są:

- Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON;

- Dyrektor Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w Warszawie;

- Kierownicy Ośrodków Aktywizacji Zawodowej w Bydgoszczy, Gdyni, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Szczecinie i we Wrocławiu;

- Dyrektorzy Wojskowych Biur Emerytalnych w Bydgoszczy, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu;



Wysokość limitu kosztów wynosi za:

1) korzystanie z przekwalifikowania zawodowego lub przyuczenia do zawodu – 150 % najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w dniu
1 stycznia roku kalendarzowego, w którym zainteresowany wystąpił z wnioskiem
o udzielenie pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym;

2) przejazdy – równowartość 20 przejazdów wykonywanych przez przewoźników kolejowych drugą klasą pociągu pośpiesznego, z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia i z powrotem;

3) noclegi – równowartość 30 noclegów, których koszt jednostkowy nie przekracza 300% ryczałtu za nocleg określonego w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Ponadto, żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej, którzy zostali inwalidami mogą korzystać z dwukrotnego limitu na przekwalifikowanie zawodowe.

Procedury związane z uzyskaniem pomocy rekonwersyjnej.



Uprawnionemu pomoc rekonwersyjna udzielana jest na podstawie wniosku kierowanego do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zainteresowanego dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE) za pośrednictwem szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego lub wojskowego komendanta uzupełnień.

Wniosek powinien zawierać:

1) stopień wojskowy, imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu kontaktowego zainteresowanego oraz numer PESEL, NIP i adres urzędu skarbowego;

2) formę pomocy rekonwersyjnej, z której zainteresowany chciałby skorzystać, wraz
z uzasadnieniem jej wyboru, w tym pełną nazwę szkolenia;

3) instytucję organizującą szkolenie;

4) termin szkolenia;

5) koszt szkolenia;

6) przewidywane koszty przejazdów i noclegów;

7) informacje dotyczące uzyskanej już pomocy rekonwersyjnej.

Żołnierz zawodowy i były żołnierz zawodowy do wniosku dołącza:

1) decyzję o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych z tytułu wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa;

2) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń;

3) zaświadczenie o uczestnictwie w zajęciach z doradztwa zawodowego.

Żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności do służby wojskowej w następstwie wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej do wniosku dołącza:

1) decyzję o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych z tytułu wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa;

2) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń;

3) zaświadczenie o inwalidztwie.

Uprawniony małżonek żołnierza do wniosku dołącza:

1) skrócony odpis aktu małżeństwa;

2) dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć małżonka;

3) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń.

Uprawnione dzieci do wniosku dołączają:

1) skrócony odpis aktu urodzenia;

2) dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć żołnierza;

3) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń.

Organem właściwym do wydania decyzji w sprawie udzielenia pomocy rekonwersyjnej w zakresie przekwalifikowania zawodowego jest dyrektor WBE właściwy dla miejsca zamieszkania zainteresowanego. Do rozpatrywania odwołań od decyzji dyrektorów WBE właściwy jest dyrektor komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw pomocy rekonwersyjnej (obecnie Departamentu Spraw Socjalnych).

Uprawnionemu, posiadającemu pozytywną decyzję, dyrektor WBE pokrywa koszty szkolenia do wysokości nie większej niż limit poprzez:

1) przekazanie należności za szkolenie na rachunek bankowy instytucji realizującej szkolenie, na podstawie oryginału faktury lub rachunku wystawionego przez tę instytucję, bądź

2) wypłatę należności za szkolenie - po przedstawieniu oryginału rachunku potwierdzającego opłacenie kosztów szkolenia oraz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z wynikiem pozytywnym.
9. ZAKWATEROWANIE BYŁYCH ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH UPRAWNIONYCH DO RENTY INWALIDZKIEJ ORAZ CZŁONKÓW RODZINY W PRZYPADKU ŚMIERCI ŻOŁNIERZA



Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.).



Żołnierzowi służby stałej i żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który nabył prawo do wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby,
z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, w zamian za odprawę, na jego wniosek, przysługuje prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w wybranej przez niego miejscowości, w której Wojskowa Agencja Mieszkaniowa posiada zasób mieszkaniowy, według uprawnień posiadanych w dniu zaistnienia wypadku lub choroby.

W razie śmierci:

1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci mieszkał w kwaterze albo w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, lub nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania
w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,

2) żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,

3) żołnierza pełniącego służbę kandydacką, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,

4) żołnierza nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, którego śmierć pozostaje
w związku ze służbą wojskową

- wspólnie zamieszkałym z nim: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługuje:

a) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 ww. ustawy:

- w wysokości obliczonej według ilości norm przysługujących zmarłemu żołnierzowi
w dniu śmierci,

- w wysokości 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, obliczonej według zasad określonych w art. 47, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, albo

b) zajmowany lokal mieszkalny, lokal zamienny w przypadku zajmowania kwatery, jeżeli Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma taki w swoich zasobach mieszkaniowych - za ich zgodą, albo

c) lokal mieszkalny odpowiadający uprawnieniom żołnierza w dniu śmierci, ustalonym według zasad określonych w art. 26 ust. 1-3 ww. ustawy, w zasobie mieszkaniowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wybranej przez nich miejscowości, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową - na ich wniosek.





W przypadku skorzystania przez ww. osoby (uprawnionych żołnierzy i członków rodzin) z prawa do lokalu zamiennego albo innego lokalu mieszkalnego dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzje
o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.










































10. STRUKTURY ORGANIZACYJNE RESORTU ON NIOSĄCE POMOC POSZKODOWANYM



Pomocą poszkodowanym zajmują się różne jednostki i komórki organizacyjne oraz instytucje, których obszar kompetencji określają stosowne akty prawne. Wiodącą rolę
w procesie pomocy poszkodowanym odgrywają:

§ Dowództwa Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowództwo Garnizonu Warszawa i Komenda Główna Żandarmerii Wojskowej – angażujące znaczne siły i środki na rzecz optymalnego zabezpieczenia potrzeb poszkodowanych żołnierzy i pracowników wojska, jak i członków rodzin żołnierzy poległych i poszkodowanych w trakcie służby w misjach zagranicznych (włącznie z opieką psychoprofilaktyczną),

§ Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych - odpowiedzialne m.in. za grupowe ubezpieczenie żołnierzy i realizację procedur odszkodowawczych we współpracy
z wojewódzkimi sztabami wojskowymi, Centralną Wojskową Komisję Lekarską
i jednostkami macierzystymi poszkodowanych.

Na uwagę zasługuje także czynne wsparcie ze strony innych podmiotów świadczących pomoc na rzecz poszkodowanych, do których należy zaliczyć:

§ Departament Spraw Socjalnych - biorący udział w organizacji systemu opieki socjalnej
i pomocy poszkodowanym, m.in. poprzez obsługę systemu rekonwersji, zapomóg, realizację procedur w sprawie wypłat dodatkowych jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych i członków ich rodzin, pomocy na naukę oraz zapewnienie godziwych warunków wypoczynku,

§ Departament Wychowania i Promocji Obronności - zapewniający odpowiedni standard opieki psychologicznej oraz współpracujący z organizacjami pozarządowymi świadczącymi pomoc socjalną poszkodowanym i ich rodzinom,

§ Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia - sprawujący nadzór nad udzielaniem świadczeń zdrowotnych osobom poszkodowanym,

§ Centralną Wojskową Komisją Lekarską – przygotowującą zatwierdzane przez IWSZ orzeczenia lekarskie wg tabeli American Medical Association (AMA),

§ Wojskową Agencję Mieszkaniową - świadczącą pomoc w sprawach zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych,

§ Wojskowe biura emerytalne – organy właściwe w sprawach ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalno-rentowego byłych żołnierzy zawodowych i członków ich rodzin oraz wysokości i wypłaty świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, pomocy na naukę, a także zapomóg.



Zakres pomocy realizowanej w Wojskach Lądowych.



W Wojskach Lądowych funkcjonują struktury organizacyjne, które realizują zadania
z zakresu pomocy osobom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby poza granicami państwa oraz ich rodzinom. W Dowództwie WL utworzono Zespół ds. Poszkodowanych
w Misjach, w którego skład wchodzą: główny specjalista ds. pomocy poszkodowanym
w misjach oraz pracownik wojska. Do zadań Zespołu należy:

· organizacja i koordynacja działań w zakresie pomocy poszkodowanym żołnierzom
i rodzinom poległych,

· występowanie do przełożonych z propozycjami działań oraz form opieki i pomocy służbowej, materialnej, prawnej, medycznej i społecznej,

· gromadzenie informacji o sytuacji poszkodowanych żołnierzy i rodzin poległych, o ich potrzebach i formach pomocy,

· monitorowanie warunków socjalno - bytowych rannych i poszkodowanych żołnierzy oraz rodzin poległych,

· utrzymywanie stałych kontaktów z rannymi i poszkodowanymi żołnierzami oraz dowódcami ich macierzystych jednostek wojskowych, a także z rodzinami poległych,

· odwiedzanie poszkodowanych w czasie hospitalizacji i leczenia oraz udzielanie pomocy
i wsparcia,

· współdziałanie z instytucjami wojskowymi i cywilnymi, stowarzyszeniami
i organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz poszkodowanych w zakresie: pomocy socjalnej, rehabilitacji i reorientacji zawodowej,

· pomaganie poszkodowanym żołnierzom oraz rodzinom poległych w bieżącym rozwiązywaniu indywidualnych problemów.



W DWL uruchomiono kryzysowy telefon zaufania (tel. nr 022-687 72 99) w celu szybkiego i bezpośredniego kontaktu poszkodowanych oraz rodzin poległych
z Dowództwem. Funkcjonuje on w godzinach 7.30 - 15.30, umożliwiając zgłoszenie wszystkich pilnych spraw osobistych. Do Dowódcy Wojsk Lądowych można zwracać się również listownie (adres na końcu opracowania).

W praktyce, pomoc Dowództwa Wojsk Lądowych wobec rannych żołnierzy oraz rodzin poległych, jak również osób zwolnionych z czynnej służby wojskowej koncentruje się głównie na:

· pomocy socjalnej oraz w zakresie leczenia i rehabilitacji,

· wsparciu i opiece społecznej,

· pomocy w uzyskaniu mieszkania z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,

· pomocy w zakresie zatrudnienia poszkodowanych byłych żołnierzy oraz członków rodzin poległych.

Niezależnie od powyższego, cyklicznie organizowane są spotkania z rannymi
i poszkodowanymi żołnierzami, które mają na celu: integrację środowiska, uhonorowanie ich a także wsparcie i edukację ułatwiającą znalezienie się w nowej sytuacji, w tym: przekazanie wiedzy na temat psychologii zdrowia i procesów zachodzących w okresie długotrwałego leczenia oraz radzenia sobie z problemami życia codziennego.

Dowództwo WL na co dzień współpracuje z Dowództwem Operacyjnym Sił Zbrojnych RP, Inspektoratem Wojskowej Służby Zdrowia, Wojskowym Instytutem Medycznym w Warszawie, Kliniką Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, innymi placówkami wojskowej służby zdrowia oraz instytucjami i organizacjami zajmującymi się pomocą, np.: Fundacją Servi Pacis etc. Udziela także pomocy Stowarzyszeniu Rannych i Poszkodowanych Żołnierzy w Czasie Służby Poza Granicami Kraju (organizacji powołanej przez rannych
i poszkodowanych żołnierzy oraz pracowników wojska).

W macierzystych jednostkach wojskowych ranni i poszkodowani żołnierze oraz rodziny poległych znajdują się pod szczególną opieką dowódców, którzy otoczyli opieką wszystkie osoby, zarówno w służbie czynnej, jak i zwolnionych do rezerwy czy przeniesionych w stan spoczynku. Osoby zamieszkujące z dala od swych jednostek mogą otrzymać pomoc w jednostkach wojskowych stacjonujących najbliżej miejsca zamieszkania. W jednostkach tych wyznaczono osoby do bezpośrednich stałych kontaktów
z poszkodowanymi żołnierzami i rodzinami poległych, do których można zwracać się ze wszystkimi problemami. Osoby te prowadzą również banki informacji. Poszkodowanym
i rodzinom poległych umożliwiono korzystanie z pomocy prawnej oraz zapewniono - na prośbę osoby zainteresowanej - opiekę psychologiczną. Prowadzą ją psychologowie - konsultanci ds. profilaktyki psychologicznej zatrudnieni w jednostkach wojskowych. Ich pracę koordynuje i pomocy merytorycznej udziela Szef Wydziału Psychologii Pracy i Służby Wojskowej, usytuowany w Oddziale Wychowawczym DWL (tel. 022 687 78 04).

Dowódcy jednostek wojskowych i wyznaczeni żołnierze utrzymują kontakty osobiste
i listowne z rannymi żołnierzami (zarówno pełniącymi służbę, jak i zwolnionymi do rezerwy) oraz rodzinami poległych. Osoby te są zapraszane na uroczystości z okazji świąt wojskowych i państwowych, imprezy rekreacyjne i przedsięwzięcia kulturalne.



Należy podkreślić, że każdy poszkodowany ma prawo zwracać się o pomoc do ww. organów, zgodnie z zakresem ich działania, a w przypadku braku takiej możliwości - do dowolnie wybranego ogniwa systemu pomocy.










































































UŻYTECZNE ADRESY I TELEFONY





1. Dowódca Wojsk Lądowych

ul. Dymińska 13, 01-783 Warszawa 86

tel. : (022) 687 82 73; kryzysowy telefon zaufania: (022) 687 72 99

www.army.mil.pl





2. Departament Spraw Socjalnych MON

Al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa

tel. (022) 687 46 04

e-mail: dsssek@ wp.mil.pl



3. Departament Wychowania i Promocji Obronności MON

Al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa

tel. (022) 684 01 17

www.wojsko-polskie.pl



4. Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia SG WP

ul.Królewska 1, 00-911 Warszawa

tel. (022) 687 95 05 fax: (022) 687 97 00

5. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

ul. Chałubińskiego 3a, 00-928 Warszawa 67

tel. (022) 501 92 01 lub (022) 501 92 02

www.wam.net.pl



6. Wojewódzkie Sztaby Wojskowe

15-601 BIAŁYSTOK, ul. Kawaleryjska 70; tel. (085) 876 66 49

85-915 BYDGOSZCZ, ul. Warszawska 10; tel. (052) 327 63 70

80-206 GDAŃSK, ul. Do Studzienki 45; tel. (058) 348 21 01

40-028 KATOWICE, ul. Francuska 30; tel. (032) 461 19 55

25-205 KIELCE, ul. Wojska Polskiego 251; tel. (041) 278 61 10

30-901 KRAKÓW, ul. Rydla 19; tel. (012) 455 74 00

20-043 LUBLIN, ul. Spadochroniarzy 5; tel. (081) 718 33 00

90-950 ŁÓDŹ, ul. 6 Sierpnia 104; tel. (042) 636 75 27

10-283 OLSZTYN, ul. Jagiellońska 53; tel. (089) 542 18 65

45-062 OPOLE, ul. Kościuszki 45; tel. (077) 452 31 91

60-959 POZNAŃ, ul. Solna 21; tel. (061) 852 85 84

35-900 RZESZÓW, ul. Lwowska 4; tel. (017) 715 52 63

70-230 SZCZECIN, ul. Potulicka 1a; tel. (091) 445 22 00

02-095 WARSZAWA, ul. Winnicka 1; tel. (022) 822 08 89

50-984 WROCŁAW, ul. Obornicka 130; tel. (071) 765 60 02

65-001 ZIELONA GÓRA, ul. Batorego 56; tel. (068) 477 83 00

7. Wojskowe Biura Emerytalne

15-325 BIAŁYSTOK, ul. Kawaleryjska 70/5; tel. (085) 876 64 36 lub 876 66 63

85-915 BYDGOSZCZ, ul. Zygmunta Augusta 20a; tel. (052) 378 51 21

80-227 GDAŃSK, ul. Do Studzienki 47; tel. (058) 348 22 65

40-028 KATOWICE, ul. Francuska 30; tel. (032) 461 14 44

25-004 KIELCE, ul. Paderewskiego 24; tel. (041) 366 31 68

31-510 KRAKÓW, ul. Rakowicka 22; tel. (012) 455 18 32

20-904 LUBLIN, ul. Spadochroniarzy 5; tel. (081) 718 33 90

90-754 ŁÓDŹ, ul. Legionów 83; tel. (042) 750 43 77

10-702 OLSZTYN, ul. Warszawska 96; tel. (089) 542 15 29

60-959 POZNAŃ, ul. Marcelińska 15a; tel. (061) 857 28 02

35-959 RZESZÓW, ul. M. Konopnickiej 5; tel. (017) 715 59 72

70-238 SZCZECIN, ul. B. Głowackiego 5; tel. (091) 889 22 66

00-909 WARSZAWA, ul. Złota 5; tel. (022) 687 93 59

50-984 WROCŁAW, ul. Mieszczańska 7 ; tel. (071) 766 36 02

65-101 ZIELONA GÓRA, ul. Strumykowa 13; tel. (068) 324 82 86









































1. Wzór legitymacji osoby poszkodowanej, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu, a także dane w niej zawarte określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia
9 listopada 2007 r. w sprawie dokumentu potwierdzającego uprawnienia przysługujące osobie poszkodowanej podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 216, poz. 1608).

2. Legitymacja wydawana jest przez Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia na wniosek osoby uprawnionej.

3. Legitymację odbiera osobiście osoba uprawniona lub upoważniona na podstawie przedstawionego upoważnienia.

4. Wniosek należy przesłać na adres Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia,
ul. Królewska 1, 00-909 Warszawa, wraz z niezbędnymi załącznikami:

- żołnierze niezawodowi: orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej (w sprawie zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej), oraz w przypadku kiedy od dnia wydania orzeczenia upłynął rok, aktualne zaświadczenie zakładu opieki zdrowotnej, dla którego organem założycielskim jest Minister ON o kontynuacji leczenia w zakresie urazów lub chorób nabytych poza granicami państwa (rozpoznania wg ICD-10),

- pracownicy: zaświadczenie zakładu opieki zdrowotnej, dla którego organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej uzyskane po zakończeniu pracy poza granicami państwa, oraz w przypadku kiedy od dnia jego wydania minął rok, aktualne zaświadczenie o kontynuacji leczenia w zakresie urazów lub chorób nabytych poza granicami państwa, dwie fotografie (podpisane czytelnie na odwrocie imieniem
i nazwiskiem), kserokopię dowodu osobistego.

5. W myśl zapisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027):

· uprawnieni: żołnierze niezawodowi lub pracownik, korzystają ze świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 20 ustawy (świadczenia opieki zdrowotnej
w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej),
w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, poza kolejnością (art. 24a),

· świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w załączniku do ustawy, oraz odpłatne świadczenia opieki zdrowotnej udzielane uprawnionym żołnierzom lub pracownikom także po ich zwolnieniu ze służby lub ustaniu umowy o pracę, w związku z urazami
i chorobami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, pokrywa się z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji Ministra ON (art. 42 ust. 1),

· uprawnionemu żołnierzowi lub pracownikowi przysługuje bezpłatne zaopatrzenie
w leki umieszczone w wykazach leków podstawowych i uzupełniających oraz leki recepturowe na czas leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa (art. 44 ust. 1a),

· uprawnionemu żołnierzowi lub pracownikowi, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, przysługuje prawo do bezpłatnych wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych do wysokości limitu ceny określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy (art. 47 ust. la),

· od uprawnionego żołnierza lub pracownika, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, nie jest wymagane skierowanie do korzystania z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych (art. 57
ust. 2 pkt. 12).








[1] Przez przeciętne wynagrodzenie rozumie się przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Monitorze Polskim przez Prezesa GUS, stosowane poczynając od II kwartału każdego roku przez okres jednego roku, tj. od 1 kwietnia br. do 31 marca roku następnego. W okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. wynagrodzenie to stanowi kwotę 2.943,88 zł.

[2] Świadczenie przysługujące z mocy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.).

[3] Prawo do renty rodzinnej przysługuje także na analogicznych zasadach wdowcom.

[4] Przepis zmieniony ustawą z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 10, poz. 65).

[5] Szczegółowe zasady gospodarowania środkami tego funduszu określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywaniu środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi (Dz. U. Nr 107, poz. 890).

[6] W 2009 r. kwoty najniższej emerytury i renty wynoszą:

a) 675,10 zł miesięcznie - emerytura, renta rodzinna i renta dla osób całkowicie niezdolnych do pracy,

b) 519,30 zł miesięcznie - renta dla osób częściowo niezdolnych do pracy;





[7] Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2009 r. najniższa stawka uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego wynosi 2.500 zł.

[8] W 2009 r. pełna odprawa (odpowiadająca wysokości minimalnego wynagrodzenia w grudniu 2008 r.) wynosi 1.126 zł, natomiast 25 % tej kwoty, tj. 281,5 zł stanowi wysokość odprawy w drugim przypadku (w 2009 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.276 zł).

WSTĘP
Polskie Siły Zbrojne mają już ponad pięćdziesięcioletnią tradycję w międzynarodowej działalności na rzecz przywracania i utrzymywania pokoju,wygaszania konfliktów w zapalnych rejonach świata i partycypowania w misjach stabilizacyjnych. W polskim ustawodawstwie istnieje szereg aktów prawnych określających dodatkowe elementy systemu zabezpieczenia socjalnego żołnierzy i pracowników wojska uczestniczących w zagranicznych misjach oraz członków ich rodzin. W odniesieniu do żołnierzy pakiet świadczeń o charakterze socjalnym obejmuje: świadczenia odszkodowawcze, ochronę ubezpieczeniową, zapomogi pieniężne, renty inwalidzkie i rodzinne, należności przy zwolnieniu ze służby i pośmiertne oraz świadczenia zdrowotne.
Z uwagi na społeczny wymiar tego problemu, czynione są wysiłki prawne i organizacyjne, aby zadośćuczynić wszelkim stratom zdrowotnym, moralnym oraz psychicznym, poniesionym przez poszkodowanych uczestników misji pokojowych i rodziny poległych żołnierzy. Pomocą poszkodowanym zajmują się różne organy wojskowe. Istotną rolę odgrywają także – poza organami instytucjonalnymi – fundacje i stowarzyszenia, które realizują zadania z zakresu pomocy osobom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby poza granicami państwa oraz ich rodzinom.
Wychodząc naprzeciw zainteresowaniu środowiska wojskowego, Departament Spraw Socjalnych MON przygotował drugie, zaktualizowane wydanie opracowania zawierającego najważniejsze informacje nt. należności i świadczeń przysługujących żołnierzom i pracownikom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby (pracy) w Polskich Kontyngentach Wojskowych. Podobnie jak przy pierwszej edycji, celem tej publikacji jest przybliżenie ww. osobom najistotniejszych przepisów mających zastosowanie w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową (pracą) poza granicami państwa.
Realizacja przez właściwe komórki organizacyjne resortu obowiązków i zadań w tym obszarze musi być, co zrozumiałe, dokonywana zgodnie z obowiązującymi przepisami, mając na względzie troskę organów wojska o zapewnienie pomocy żołnierzom zawodowym i niezawodowym, pracownikom oraz członkom ich rodzin w razie wypadku lub choroby w trakcie wykonywania zadań służbowych w misjach zagranicznych.
Podstawowe przepisy i unormowania zostały dla ułatwienia przywołane w treści opracowania, które zawiera najważniejsze informacje dotyczące procedur poprzedzających wypłatę:
a) jednorazowych świadczeń odszkodowawczych i odszkodowań z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków,
b) zapomóg pieniężnych,
c) rent inwalidzkich i rodzinnych,
d) odpraw i dodatkowych należności pośmiertnych.
Informacja przedstawia ponadto w ogólnym zarysie zakres świadczeń zdrowotnych przysługujących poszkodowanym w misjach pokojowych oraz jednostki organizacyjne niosące pomoc poszkodowanym.
Autorzy opracowania pragną wyrazić nadzieję, że będzie ono stanowić istotną pomoc w poszerzeniu wiedzy osób kierowanych do służby w misjach zagranicznych nt. rodzajów i wysokości przysługujących należności oraz pozwoli lepiej zrozumieć przepisy określające warunki nabywania prawa do świadczeń, a także zasady i tryb ich przyznawania.

1. JEDNORAZOWE ŚWIADCZENIA ODSZKODOWAWCZE
Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.),
2) ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322),
3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. Nr 143, poz. 1397 z późn. zm.),
4) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. Nr 163, poz. 1578 z późn. zm.),
5) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.),
6) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75).

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Uszczerbek na zdrowiu uważa się za:
§ stały – jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy,
§ długotrwały – jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający sześć miesięcy, mogące ulec poprawie.

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli żołnierz:
1) doznał uszczerbku na zdrowiu lub zmarł wskutek wypadku w ciągu trzech lat od dnia wypadku;
2) doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu trzech lat od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej;
3) zmarł wskutek choroby w ciągu trzech lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej.

Odszkodowanie w razie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby
Jednorazowe odszkodowanie za każdy procent doznanego stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia[1] - w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. (589 zł).
Gdy nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia, wskutek którego stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu uległ zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było odszkodowanie.
W przypadku gdy żołnierz – wskutek wypadku lub choroby – został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Odszkodowanie w razie śmierci wskutek wypadku lub choroby
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje uprawnionym członkom rodziny żołnierza w wysokości:
§ gdy uprawniony jest małżonek lub dziecko – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia,
§ gdy uprawniony jest inny członek rodziny – 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia,
§ gdy uprawniony jest małżonek i jedno lub więcej dzieci – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na każde dziecko,
§ gdy uprawnionych jest dwoje lub więcej dzieci – 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugie i każde następne dziecko.

Gdy obok małżonka lub dzieci uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich - niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom - przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia.
Jeżeli tylko członkowie rodziny – inni niż małżonek lub dzieci – są uprawnieni, przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugiego i każdego następnego członka rodziny.

Oprócz małżonka i dzieci własnych uprawnionymi członkami rodziny są:
§ dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci żołnierza warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej,
§ rodzice, osoby przysposabiające, macocha i ojczym:
- żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe, jeżeli bezpośrednio przed powołaniem do czynnej służby wojskowej prowadzili z nimi wspólne gospodarstwo domowe lub znacząco przyczyniali się do ich utrzymania,
- innych żołnierzy, jeżeli w dniu śmierci żołnierza prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli żołnierz bezpośrednio przed śmiercią znacząco przyczyniał się do ich utrzymania.
Kwotę jednorazowego odszkodowania dzieli się w równych częściach między uprawnione osoby.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Minister ON może przyznać:
§ żołnierzowi albo członkowi rodziny zmarłego żołnierza jednorazowe odszkodowanie w wysokości wyższej niż wyżej określone,
§ jednorazowe odszkodowanie członkowi rodziny zmarłego żołnierza niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej albo innej bliskiej osobie,
§ jednorazowe odszkodowanie członkom rodziny żołnierza, który zaginął w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej.

Tryb postępowania i właściwości organów
Organem upoważnionym do ustalenia prawa do świadczenia odszkodowawczego i jego wysokości oraz wypłaty odszkodowania jest szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego. Wszczyna on postępowanie w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z urzędu lub na wniosek żołnierza, a w razie śmierci żołnierza - także na wniosek członka jego rodziny. Właściwość szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego do ustalenia prawa do odszkodowania określa się według stałego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej:
1) w której żołnierz pełnił służbę w dniu wypadku albo w dniu ustalenia przez wojskową komisję lekarską stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby;
2) w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, jeżeli stopień uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby został ustalony lub śmierć wskutek choroby nastąpiła po zwolnieniu ze służby;
3) w której żołnierz wyznaczony do pełnienia służby w jednostce organizacyjnej poza resortem Obrony Narodowej otrzymywał zaopatrzenie wojskowe;
4) z której żołnierz został skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa;
5) na której zaopatrzeniu wojskowym żołnierz wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa pozostawał.

Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego wszczyna postępowanie z urzędu w razie otrzymania:
1) protokołu powypadkowego;
2) orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej stwierdzającego uszczerbek na zdrowiu albo śmierć żołnierza wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego bada i ocenia całokształt sprawy na podstawie wszystkich zebranych dowodów. W razie śmierci żołnierza ustala on w szczególności, czy - oprócz członków rodziny wymienionych w informacji nadesłanej przez dowódcę jednostki wojskowej - nie ma innych osób uprawnionych do odszkodowania. Jeżeli żołnierz złożył wniosek o przyznanie odszkodowania po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej w związku z doznaniem uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego niezwłocznie kieruje go do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu jest następstwem choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz stopnia tego uszczerbku.

Pracownikom wojska wykonującym zadania w PKW poza granicami państwa (i ich rodzinom) przysługuje takie samo jednorazowe odszkodowanie, jak żołnierzom. Zasadniczą różnicą jest fakt, że oceny uszczerbku na zdrowiu i wypłaty jednorazowego odszkodowania (wg tych samych przepisów prawa i tych samych kryteriów, co żołnierzom) dokonuje nie WKL i WSzW, ale lekarz orzecznik i właściwy terytorialnie oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Inny jest również wzór protokołu powypadkowego i zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia poszkodowanego pracownika. Należy zaznaczyć, że ww. świadczenia odszkodowawcze przysługują niezależnie od świadczeń z tytułu ubezpieczenia w zakładzie (towarzystwie) ubezpieczeń.

Odszkodowanie za przedmioty osobistego użytku oraz przedmioty służące do wykonywania zawodu
Żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, a w razie jego śmierci wskutek takiego wypadku - członkom jego rodziny uprawnionym do odszkodowania, przysługuje odszkodowanie za udowodnione szkody poniesione wskutek utraty, całkowitego zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku, jak również przedmiotów służących do wykonywania zawodu, z wyjątkiem pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych.

Odszkodowanie za utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone przedmioty osobistego użytku oraz przedmioty służące do wykonywania zawodu przysługuje również żołnierzowi, który poniósł szkodę wskutek nagłego zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną, zaistniałego w związku:
1) z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych;
2) z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych;
3) z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem;
4) z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią;
5) z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2.

Wysokość odszkodowania za utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone przedmioty ustala się na podstawie ich ceny rynkowej z dnia orzekania o odszkodowaniu, z uwzględnieniem stopnia zużycia tych przedmiotów. W razie wyłącznego uszkodzenia przedmiotów, odszkodowanie stanowi równowartość kosztów przywrócenia ich do stanu używalności; jeżeli jednak stopień uszkodzenia jest znaczny albo koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego przedmiotu, przyznaje się odszkodowanie
w wysokości określonej powyżej.


2. Przebieg procedury  odszkodowawczej po wypadku w rejonie misji
2.1. Jednorazowe odszkodowanie przysługujące w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową[2].
1. Komisja powypadkowa - powołana rozkazem dowódcy PKW – sporządza protokół powypadkowy i kompletuje niezbędne dokumenty będące załącznikami do protokołu (np. protokoły przesłuchania świadków, zaświadczenia lekarskie i inną dokumentację medyczną, oświadczenia, upoważnienia, wyciągi z rozkazów itp.). Następnie dowódca PKW, po zatwierdzeniu protokołu i podpisaniu przez poszkodowanego, w terminie 14 dni przesyła dwa komplety dokumentacji powypadkowej do Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych (DO SZ). Jeden egzemplarz protokołu powypadkowego wręcza poszkodowanemu.
Dowódcy PKW funkcjonujących pod egidą ONZ występują dodatkowo do Kwatery Głównej o sporządzenie protokołu powypadkowego w języku angielskim, tzw. NOTICAS-u (Notification of Casualty) dla potrzeb Sekretariatu ONZ. Jeden egzemplarz tego dokumentu powinien być dołączony jako załącznik do dokumentacji powypadkowej wysyłanej do DO SZ.
2. Przełożeni rannego/poszkodowanego zabezpieczają jego mienie, a w razie ewakuacji dopilnowują wysłania jego mienia prywatnego do kraju.
3a. Procedura dotycząca żołnierzy.
DO SZ sprawdza kompletność dokumentacji, w miarę potrzeby i możliwości interweniuje u oficera prowadzącego postępowanie powypadkowe o uzupełnienie. Następnie jeden komplet dokumentacji powypadkowej żołnierza przesyła do macierzystej jednostki wojskowej w celu nadania biegu procedurze odszkodowawczej, informując również o tym zainteresowanego.
Kontynuując dalsze działania zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia się choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.) jednostka wojskowa kompletuje dokumentację powypadkową i przekazuje ją do WSzW. O fakcie przekazania dokumentacji do właściwego WSzW oraz o numerze PESEL i numerze konta złotówkowego poszkodowanego macierzysta jednostka informuje jednocześnie DO SZ. Na podstawie otrzymanej dokumentacji szef WSzW wszczyna postępowanie odszkodowawcze i kieruje poszkodowanego (poprzez jego macierzystą jednostkę) na badanie do właściwej WKL celem ustalenia uszczerbku na zdrowiu.
W uzasadnionym przypadku szef WSzW może odmówić skierowania na badanie WKL, a tym samym wypłaty odszkodowania.
Orzeczenie WKL jest podstawą dla szefa WSzW do wypłaty jednorazowego odszkodowania dla poszkodowanego. Szef WSzW przesyła jeden egzemplarz swojej decyzji w tej sprawie wraz z orzeczeniem WKL do DO SZ.

3b. Procedura w odniesieniu do pracowników.
Jeden komplet dokumentacji powypadkowej pracownika wojska wraz z odpowiednim wnioskiem poszkodowanego o jednorazowe odszkodowanie, adresowanym do DO SZ,
jest przesyłany do właściwego - pod względem stałego miejsca zamieszkania – oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Ten kieruje na badania do lekarza orzecznika. Następnie, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika, wypłaca poszkodowanemu stosowne jednorazowe odszkodowanie, a kopię decyzji z orzeczonym uszczerbkiem przesyła do DO SZ.

2.2. Dodatkowe świadczenie odszkodowawcze wypłacane w oparciu o postanowienia umowy z firmą ubezpieczeniową.

1. DO SZ przekazuje cały komplet dokumentów powypadkowych wraz z orzeczeniem WKL i decyzją WSzW (w przypadku żołnierzy) lub orzeczeniem i decyzją ZUS (w odniesieniu do pracowników) do firmy ubezpieczeniowej, z którą zawarta jest umowa w sprawie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) żołnierzy i pracowników wojska poza granicami państwa.
2. Firma ubezpieczeniowa analizuje dokumentację medyczną i powypadkową. W razie potrzeby kieruje poszkodowanego na swoją komisję lekarską (do lekarza orzecznika) w celu potwierdzenia uszczerbku na zdrowiu (stanu zdrowia poszkodowanego).
W terminie 30 dni od otrzymania dokumentacji firma ubezpieczeniowa powinna wypłacić poszkodowanemu należne odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia. O wydanej decyzji i wypłacie odszkodowania powiadamia również DO SZ.

DO SZ sprawdza pod względem merytorycznym dokumentację powypadkową poszkodowanego oraz ewidencjonuje świadczenia pieniężne wypłacane przez WSzW, firmy ubezpieczeniowe i ONZ dla celów analityczno-przetargowych i zawierania umów ubezpieczeniowych.

W odniesieniu do wypadków w kontyngentach pod egidą ONZ, DO SZ po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego DOSZ przygotowuje – we współpracy z Centralną Wojskową Komisją Lekarską i Inspektoratem Wojskowej Służby Zdrowia – niezbędne dokumenty
i występuje do Sekretariatu ONZ (poprzez MSZ) o wypłacenie należnego świadczenia. Dotyczy to wypadków śmiertelnych oraz tych, do których były sporządzone i przysłane do kraju NOTICAS-y (patrz rozdział 3.1).

3. Odszkodowania z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej
Realizując postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu finansowania przygotowania i działania jednostek wojskowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 62, poz. 389), Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych zawiera umowę ubezpieczeniową z towarzystwami ubezpieczeniowymi w cyklu jedno- lub dwuletnim. Umowa taka dotyczy:
· ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) żołnierzy i pracowników wojska poza granicami państwa,
· ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) żołnierzy i pracowników wojska - kierowców za szkody powstałe w związku z użytkowaniem poza granicami państwa pojazdów mechanicznych stanowiących własność państw obcych.

Ostatnia umowa z dnia 17 lipca 2008 r. z Polskim Towarzystwem Ubezpieczeniowym S.A. w Warszawie (zwanym dalej „Ubezpieczycielem”) obowiązuje do 23 lipca 2010 r., a została zawarta na niżej przedstawionych warunkach.

3.1. Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków.

Warunki ogólne
Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje następstwa nieszczęśliwych wypadków i udzielana jest przez Ubezpieczyciela całodobowo, na całym świecie w czasie służby/pracy Ubezpieczonych w polskich kontyngentach wojskowych od dnia rozpoczęcia przejazdu do miejsca pracy/pełnienia służby poza granicami państwa i z powrotem, nie później niż 24 godziny od przekroczenia granicy RP w drodze powrotnej do jednostki wojskowej wskazanej w rozkazie. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje również przejazd i czasowy pobyt Ubezpieczonych na terenie kraju, o ile jest to pobyt służbowy lub urlop w okresie pełnienia służby/zatrudnienia w polskim kontyngencie wojskowym (misji obserwacyjnej), potwierdzony odpowiednim rozkazem lub innym dokumentem służbowym.
Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje dodatkowo ryzyko nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w warunkach wojennych.
Dla celów zawartej umowy przyjęto, że za „nieszczęśliwy wypadek” uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, na skutek którego Ubezpieczony niezależnie od swej woli doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł. Za nieszczęśliwy wypadek uważa się również zawał serca i udar mózgu, jeżeli choroby te zostały stwierdzone orzeczeniem lekarskim w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej oraz chorobę tropikalną.

Odpowiedzialnością ubezpieczeniową objęte są również następstwa wypadków spowodowane:
1) uprawianiem sportu przez Ubezpieczonego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,
2) jazdą Ubezpieczonego w charakterze kierowcy lub pasażera pojazdu jednośladowego,
3) omdleniami, utratą przytomności, atakiem epilepsji, śpiączki cukrzycowej lub udaru słonecznego, oraz choroby nowotworowe, niewydolność nerek lub paraliż kończyn zdiagnozowane u ubezpieczonego w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej.
Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje dodatkowo ubezpieczenie zwrotu kosztów za mienie osobiste utracone w następstwie nieszczęśliwego wypadku.
Ochroną ubezpieczeniową objęci są: żołnierze i pracownicy wojska skierowani do pełnienia służby poza granicami państwa, a także osoby z resortu obrony narodowej wizytujące poszczególne kontyngenty oraz żołnierze i pracownicy wojska doraźnie kierowani do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych (w szczególności ćwiczenia i szkolenia wojskowe, akcje humanitarne i antyterrorystyczne
w myśl art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa - Dz. U. Nr 162, poz. 117 z późn. zm.).

Wysokość świadczeń odszkodowawczych.
Wysokość przysługujących świadczeń odszkodowawczych dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń przedstawia się następująco:
1) dla kontyngentów ONZ i misji obserwacyjnych ONZ:
a) świadczenia z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 75.000 zł,
b) świadczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego ubezpieczeniem, przy czym w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia, w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli Ubezpieczony doznał 100% trwałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu - tj. 75.000 zł.
Ubezpieczenie kontyngentów UNIFIL i UNDOF oraz obserwatorów wojskowych ONZ stanowi uzupełnienie odszkodowania z Sekretariatu ONZ, które wynosi 50.000 USD  w przypadku śmierci i 500 USD za 1% stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustalanego przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w Warszawie na podstawie katalogu Amerykańskiej Agencji Medycznej w oparciu o protokół powypadkowy sporządzony
w języku angielskim przez Kwaterę Główną danego kontyngentu (misji) ONZ, tzw. NOTICAS, oraz orzeczenie WKL lub ZUS potwierdzające uszczerbek na zdrowiu poszkodowanego.

Obowiązek uzyskania NOTICAS-u sygnowanego przez uprawnioną osobę funkcyjną Kwatery Głównej danego kontyngentu (misji) ONZ spoczywa na dowódcy kontyngentu narodowego (przełożonego obserwatora wojskowego).

Uwaga !!! Nie wszystkie zdarzenia zgłaszane przez poszkodowanych są uznawane przez kwatery główne kontyngentów (misji) ONZ za wypadki związane ze służbą. W tych przypadkach selekcja jest bardziej rygorystyczna niż w polskich kontyngentach wojskowych.
2) dla kontyngentów NATO i UE oraz misji obserwacyjnych OBWE:
a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 200.000 zł,
b) świadczenie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową ubezpieczenia, przy czym w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia, w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli Ubezpieczony doznał 100% stałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową - Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu, tj. 100.000 zł.
3) dla osób z resortu obrony narodowej wizytujących poszczególne kontyngenty oraz żołnierzy i pracowników wojska doraźnie kierowanych do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych (np. udział w ćwiczeniach i szkoleniach wojskowych oraz akcjach humanitarnych i antyterrorystycznych):
a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenia objętego umową w wysokości 200.000 zł,
b) świadczenie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku albo zdarzenie objętego umową ubezpieczenia przy czym w razie częściowego uszczerbku Ubezpieczyciel wypłaca taki procent sumy ubezpieczenia, w jakim Ubezpieczony doznał stałego uszczerbku; natomiast jeżeli ubezpieczony doznał 100% stałego uszczerbku lub zmarł na skutek choroby objętej umową - Zakład Ubezpieczeń wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu, tj. 100.000 zł.

Dla wszystkich kontyngentów, misji obserwacyjnych, osób wizytujących poszczególne kontyngenty oraz żołnierzy i pracowników wojska doraźnie kierowanych do rejonów działania misji specjalnych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych (w szczególności ćwiczenia i szkolenia wojskowe, akcje humanitarne i antyterrorystyczne):
a) świadczenie z tytułu śmierci zaistniałej w wyniku zdarzenia innego niż zdarzenie objęte umową - w wysokości 50.000 zł; zawał serca - w wysokości 20.000 zł; udar mózgu - w wysokości 20.000 zł,
b) ubezpieczenie poważnych zachorowań, zawarte na podstawie postanowień szczególnych „Poważnych Zachorowań”, obejmujące choroby nowotworowe, niewydolność nerek oraz paraliż kończyn - zdiagnozowane u Ubezpieczonego w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej - w wysokości 20.000 zł,
c) dzienne świadczenie szpitalne w wysokości 0,20 % sumy ubezpieczenia NNW, za każdy następny dzień pobytu w szpitalu poza rejonem działania kontyngentu - poza granicami państwa (misji obserwacyjnej), począwszy od trzeciego dnia pobytu, nie dłużej niż za łączny pobyt w szpitalu przez 180 dni,
d) ubezpieczenie zwrotu kosztów za mienie osobiste utracone w następstwie nieszczęśliwego wypadku - do wysokości 5.000 zł, z franszyzą integralną, tzn. ograniczającą odpowiedzialność Ubezpieczyciela za szkody nieprzekraczające kwoty 300 zł.
Osoby doraźnie delegowane do wykonania zadań w kontyngentach objęte są ubezpieczeniem na podstawie pisemnego zgłoszenia przesłanego do Centrum Wsparcia DO SZ. Za zgłoszenie osób wyjeżdżających do ubezpieczenia odpowiada instytucja (jednostka wojskowa) organizująca wyjazd. W zgłoszeniu należy podać imię i nazwisko wyjeżdżającego, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, PESEL, nr paszportu lub dowodu tożsamości, termin wyjazdu oraz termin powrotu. Zgłoszenie do ubezpieczenia musi nastąpić najpóźniej na 48 godzin przed planowanym terminem wyjazdu. W przypadku zgłoszenia po terminie wyjazdu ubezpieczenie będzie obowiązywać po 48 godzinach od dnia wpłynięcia zgłoszenia.

Zgodnie z warunkami ubezpieczenia, Ubezpieczający (DO SZ) został zobowiązany do poinformowania na piśmie instytucji kierujących Ubezpieczonych (żołnierzy i pracowników wojska) o konieczności wskazania osób uprawnionych do odbioru świadczenia w razie śmierci Ubezpieczonego. Wypełniony druk oświadczenia żołnierza lub pracownika skierowanego do pełnienia służby/pracy poza granicami państwa lub delegowanego doraźnie w rejon działania PKW powinien pozostać w macierzystej jednostce żołnierza (instytucji pracownika) w kraju, celem włączenia (na okres służby, pracy lub pobytu w PKW) do akt osobowych.



3.2. Warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej kierowców.
Ubezpieczenie dotyczy PKW Afganistan, PKW Irak, PKW KFOR i PKW EUFOR. Potwierdzeniem zawarcia umowy ubezpieczenia OC kierowców jest Polisa Generalna Seria AOE nr 008860 z dnia 17.07.2008 r. Całodobową ochroną ubezpieczeniową objęci są żołnierze i pracownicy wojska w polskich kontyngentach wojskowych - kierujący pojazdami mechanicznymi należącymi do państw obcych, jeśli pojazdy te nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (zieloną kartą).
Dla celów zawartej umowy definicja „Kierujący pojazdem mechanicznym” otrzymała brzmienie: osoba odbywająca służbę wojskową lub zatrudniona w ramach polskich kontyngentów wojskowych poza granicami państwa, posiadająca uprawnienia do kierowania danym typem pojazdów mechanicznych, wskazana przed dniem powstania wypadku ubezpieczeniowego w liście sporządzanej przez Ubezpieczającego lub w jej aktualizacji.
Dla celów zawartej umowy definicja „Osoba Trzecia” otrzymała brzmienie: każda osoba pozostająca poza stosunkiem ubezpieczeniowym wynikającym z niniejszej umowy oraz umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zawartej z Ubezpieczycielem, której wyrządzono szkodę w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.
Dla celów zawartej umowy definicja „Pojazd mechaniczny” otrzymała brzmienie: pojazd napędzany umieszczonym w nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, wraz z ciągniętym wszelkiego rodzaju sprzętem, będący własnością państwa obcego.
„Miejsce ubezpieczenia” to rejony działania Polskich Kontyngentów Wojskowych:
· EUFOR (Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Serbia i Czarnogóra, była Jugosłowiańska Republika Macedonii /BJRM/ i Republika Albanii),
· KFOR (Kosovo, Serbia i Czarnogóra, BJRM, Republika Albanii oraz Bośnia
i Hercegowina),
· NTM - IRAK w składzie Wielonarodowych Sił Stabilizacyjnych (Republika Iraku),
· PKW AFGANISTAN (Islamskie Państwo Afganistanu).
Ochroną ubezpieczeniową objęta jest odpowiedzialność, którą ponosi kierujący pojazdem mechanicznym lub Skarb Państwa na podstawie właściwego prawa, w tym na podstawie porozumień międzynarodowych, za szkody wyrządzone osobom trzecim przez kierującego pojazdem mechanicznym poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej - stanowiącym własność państwa obcego - powstałe w związku z ruchem tego pojazdu, jeśli nie jest on objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.
Ubezpieczyciel, w granicach do 10.000 euro, dla każdego ubezpieczonego pokryje koszty pomocy prawnej w celu obrony Ubezpieczonego przed roszczeniami z tytułu zdarzeń objętych odpowiedzialnością Ubezpieczyciela.
Określenie „szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego” należy rozumieć zgodnie z regułami znaczeniowymi wynikającymi z przepisów lub praktyki stosowania prawa państwa, w którym powstała szkoda.
Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie Ubezpieczonemu w walucie państwa,
w którym powstała szkoda lub w złotych polskich, na podstawie ustaleń dokonanych przez właściwe organy wojskowe lub międzynarodowych sil zbrojnych albo instytucje państwa, właściwe dla miejsca powstania szkody, po weryfikacji Ubezpieczyciela wynikającej z postępowania likwidacyjnego.
Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania ustaleń, o których mowa w części „Obowiązki ubezpieczającego”, chyba że przedstawi okoliczności uzasadniające odmowę wypłaty odszkodowania. Ubezpieczyciel nie może kwestionować orzeczenia sądowego w przedmiocie odpowiedzialności za szkodę. Dotyczy to także orzeczenia sądu państwa obcego.
W celu objęcia tą formą ubezpieczenia żołnierzy (pracowników wojska) sporządza się „Imienne listy żołnierzy uprawnionych do kierowania pojazdami państw obcych w PKW...”, przesyłane następnie do Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych (również pocztą elektroniczną w sieci mil-wan). W wykazach uwzględnia się tylko te osoby, które zmuszone są do korzystania z pojazdów państw obcych, w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych.
Ubezpieczający podaje Ubezpieczycielowi i aktualizuje listę imienną kierujących pojazdami mechanicznymi, objętych ubezpieczeniem, wskazując okres ubezpieczenia każdego z kierowców. Odpowiedzialność Ubezpieczyciela rozpoczyna się w dniu wskazanym na liście (jednak nie wcześniej niż przed powiadomieniem o tym Ubezpieczyciela). Koniec odpowiedzialności Ubezpieczyciela określa data wskazana na liście, jednak nie może być on dłuższy niż końcowy termin ubezpieczenia określony w polisie.
Procedury postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej w PKW i misjach obserwacyjnych poza granicami państwa reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r.
w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku  z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.). W związku z potrzebą występowania do Ubezpieczyciela o odszkodowanie wynikające z przedmiotowej umowy - dokumentację powypadkową sporządzaną poza granicami państwa lub w jednostce macierzystej (w odniesieniu do wypadku /choroby/ mającego miejsce poza granicami państwa) wykonuje się w dwóch egzemplarzach (jeden egzemplarz kierowany jest do szefa właściwego WSzW, drugi do Ubezpieczyciela (poprzez DO SZ).

4. Świadczenia zdrowotne przysługującym w misjach poza granicami kraju
Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie badań lekarskich żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa oraz powracających do kraju po zakończeniu tej służby (Dz. U. Nr 148, poz. 1557),
3) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie należności pieniężnych i świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i pracowników wojska zatrudnionych w jednostkach wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa (Dz. U. Nr 110, poz. 1257 z późn. zm.),
4) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie warunków otrzymywania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych żołnierzom w służbie czynnej i pracownikom wojska (Dz. U. Nr 208, poz.1740),
5) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie dokumentu potwierdzającego uprawnienia przysługujące osobie poszkodowanej podczas wykonywania zadań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 216, poz.1608),
6) decyzja nr 283/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 września 2004 r. w sprawie badań lekarskich, certyfikatów zdrowia oraz profilaktyki przeciwepidemicznej dla żołnierzy niezawodowych, skierowanych do służby i pracowników resortu obrony narodowej, skierowanych do pracy poza granicami państwa oraz powracających do kraju po jej zakończeniu, jak również szczepień profilaktycznych i profilaktyki przeciwepidemicznej żołnierzy zawodowych (Dz. Urz. MON Nr 12, poz. 134 z późn. zm.).

Żołnierze i pracownicy wojska są objęci powszechnym obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i korzystają ze świadczeń na warunkach i w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Mają oni prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Podobnie jak innym ubezpieczonym, zapewnia się im i finansuje ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ww. ustawie:
1) badanie diagnostyczne, w tym medyczną diagnostykę laboratoryjną;
2) świadczenia na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób, w tym obowiązkowe szczepienia ochronne;
3) podstawową opiekę zdrowotną;
4) świadczenia w środowisku nauczania i wychowania;
5) ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne;
6) rehabilitację leczniczą;
7) świadczenia stomatologiczne;
8) leczenie szpitalne;
9) świadczenia wysokospecjalistyczne;
10) leczenie w domu chorego;
11) badanie i terapię psychologiczną;
12) badanie i terapię logopedyczną;
13) świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w tym opiekę paliatywno-hospicyjną;
14) pielęgnację niepełnosprawnych i opiekę nad nimi;
15) opiekę nad kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu;
16) opiekę nad kobietą w okresie karmienia piersią;
17) opiekę prenatalną nad płodem i opiekę nad noworodkiem oraz wstępną ocenę stanu zdrowia i rozwoju niemowlęcia;
18) opiekę nad zdrowym dzieckiem, w tym ocenę stanu zdrowia i rozwoju dziecka do lat 18;
19) leczenie uzdrowiskowe;
20) zaopatrzenie w produkty lecznicze, wyroby medyczne i środki pomocnicze;
21) transport sanitarny;
22) ratownictwo medyczne.

Dodatkowo żołnierzom w czynnej służbie wojskowej i pracownikom wojska, wchodzącym w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa, w związku z doznanymi urazami przysługują nw. świadczenia:

Wykaz świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych żołnierzom i pracownikom wojska w związku z urazami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, a także po ich zwolnieniu ze służby lub ustaniu umowy o pracę, finansowanych z budżetu Ministra Obrony Narodowej:

1. Świadczenia opieki zdrowotnej bez względu na zakres ich zastosowania:
1) szczepienia ochronne nie wchodzące w zakres obowiązkowych szczepień ochronnych;
2) zabiegi chirurgii plastycznej i zabiegi kosmetyczne w przypadkach nie będących następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstw jej leczenia;
3) operacje zmiany płci;
4) świadczenia w zakresie akupunktury, z wyjątkiem świadczeń udzielanych w leczeniu bólu przewlekłego;
5) zabiegi przyrodolecznicze i rehabilitacyjne w szpitalach uzdrowiskowych, sanatoriach uzdrowiskowych i ambulatoryjnym lecznictwie uzdrowiskowym niezwiązane z chorobą podstawową będącą bezpośrednią przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe;
6) poradnictwo seksuologiczne w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
z wyłączeniem osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności;
7) poradnictwo psychoanalityczne;
8) ozonoterapia;
9) autoszczepionki;
10) magnetoterapia z zastosowaniem stałego pola magnetycznego;
11) laseropunktura;
12) akupresura;
13) zooterapia;
14) diagnostyka i terapia z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, ludowej, orientalnej.

2. Świadczenia opieki zdrowotnej w poszczególnych zakresach zastosowania:
1) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu nerwowego:
a) leczenie padaczki za pomocą implantacji stymulatora nerwu błędnego,
b) diagnostyka i leczenie zaburzeń smaku,
c) zastosowanie komory hiperbarycznej w leczeniu stwardnienia rozsianego,
d) podawanie baclofenu pompą infuzyjną, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna;
2) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu wydzielania wewnętrznego - endoskopowa, transorbitalna dekompresja w oftalmopatii Gravesa-Basedowa z wyłączeniem przypadków ratowania wzroku z powodu udokumentowanego ucisku na nerw wzrokowy;
3) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie gałki ocznej:
a) chirurgia refrakcyjna w korekcie wad wzroku,
b) stymulacja laserowa plamki żółtej,
c) alloplastyka tętnic skroniowych;
4) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu sercowo-naczyniowego - wszczepienie defibrylatora dwujamowego z funkcją defibrylacji przedsionkowej i komorowej;
5) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu krwiotwórczego i limfatycznego - bankowanie własnej krwi pępowinowej noworodka;
6) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie układu trawiennego:
a) badanie przewodu pokarmowego za pomocą kapsułki endoskopowej,
b) usunięcie guzków krwawniczych (żylaków odbytu) metodą Longo,
c) hydrokolonoterapia;
7) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie męskich narządów płciowych:
a) pobierania nasienia z najądrza,
b) obliteracja żyły jądrowej metodą fluoroskopową,
c) wszczepienie protez prącia;
8) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie powłok ciała - otyłość, z wyjątkiem otyłości patologicznej dużego stopnia u chorych o wartości BMI powyżej 40 leczonej metodami zabiegowymi;
9) świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie zabiegów diagnostycznych - pozytronowa tomografia emisyjna, z wyjątkiem przypadków:
a) pojedynczego przerzutu o nieznanym punkcie wyjścia w celu lokalizacji guza pierwotnego, przy braku potwierdzenia rozpoznania lokalizacji ogniska pierwotnego innymi dostępnymi badaniami,
b) pojedynczego guzka płuca w celu różnicowania pomiędzy guzem łagodnym
i złośliwym przy braku rozpoznania innymi dostępnymi metodami,
c) niedrobnokomórkowego raka płuca w celu przedoperacyjnej oceny zaawansowania, jeżeli inne badania nie dają jednoznacznej oceny stopnia zaawansowania,
d) ziarnicy i chłoniaków nieziarniczych w celu wstępnej lub końcowej oceny skuteczności chemioterapii, wczesnego rozpoznania nawrotu, jeżeli TK nie daje jednoznacznej oceny stopnia zaawansowania,
c) choroby wieńcowej w celu oceny zamrożonego mięśnia sercowego do precyzyjnego ustalenia wskazań/przeciwwskazań do rewaskularyzacji w przypadku braku jednoznacznych informacji z innych badań,
f) przed transplantacją serca w celu wykluczenia nieodwracalnego uszkodzenia w wyniku procesu zapalnego w przypadku braku możliwości wykluczenia tego stanu w innych badaniach,
g) padaczki w celu lokalizacji ogniska pierwotnego w przypadku braku możliwości zlokalizowania ogniska w innych badaniach,
h) mięsaków tkanek miękkich w celu oceny skuteczności chemioterapii po dwóch kursach i wczesnego wykrycia nawrotu,

i) raka piersi w celu przedoperacyjnej oceny zaawansowania w przypadku leczenia oszczędzającego przed biopsją, jeżeli MR wykazuje pojedyncze ognisko,

j) raka jajnika w celu wczesnego wykrycia nawrotu, jeżeli inne badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi co do oceny stopnia zaawansowania i rozpoznania nawrotu,

k) raka tarczycy w celu lokalizacji ogniska nawrotu w przypadku wzrostu poziomu tyreoglobuliny, jeżeli inne badania nie pozwalają zlokalizować ogniska nawrotu,
l) podejrzenia przerzutów do kości, jeżeli inne badania nie pozwalają zlokalizować ogniska nawrotu,
m) planowania radioterapii radykalnej o modulowanej intensywności wiązki w celu oceny rozkładu żywotnych komórek nowotworowych, hipoksji, proliferacji guza, jeżeli inne badania nie pozwalają w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny w innych badaniach,
n) radiochirurgicznego leczenia raka płuca o wczesnym stopniu zaawansowania w celu wykluczenia istnienia innych ognisk nowotworowych, jeżeli inne badania nie pozwalają ich zlokalizować.

Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ww. wykazie, są udzielane osobom uprawnionym, po przedstawieniu następujących dokumentów:
1) zaświadczenia o stanie zdrowia wystawionego przez lekarza specjalistę w dziedzinie medycyny odpowiedniej ze względu na rodzaj urazu, opatrzonego datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed dniem jego przedłożenia;
2) protokołu powypadkowego, sporządzonego przez komisję powypadkową powoływaną na podstawie przepisów określających postępowanie w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej;
3) rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe żołnierza pełniącego czynną służbę wojskową do wykonywania zadań poza granicami państwa, a w przypadku pracownika wojska - umowy o pracę dotyczącej wykonywania przez tego pracownika zadań poza granicami państwa.
W przypadku gdy koszt jednorazowego świadczenia opieki zdrowotnej lub łączny koszt świadczenia realizowanego w okresie nie przekraczającym trzydziestu dni byłby wyższy niż 5.000 zł, osoba uprawniona przedstawia - poza dokumentami, o których mowa wyżej - opinię konsultanta wojskowej służby zdrowia co do potrzeby i zasadności udzielenia takiego świadczenia opieki zdrowotnej. Pozytywna opinia konsultanta wojskowej służby zdrowia warunkuje udzielenie osobie uprawnionej takiego świadczenia opieki zdrowotnej.

4.1. Badania lekarskie żołnierzy zawodowych.

Żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa obejmuje się bezpłatnymi badaniami lekarskimi, szczepieniami profilaktycznymi i profilaktyką przeciwepidemiczną.
Badania lekarskie żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa, przed ich wyjazdem, wykonują właściwe wojskowe komisje lekarskie. Szczepienia ochronne wykonuje się po ustaleniu braku przeciwwskazań do ich wykonania. Żołnierze zawodowi poddani szczepieniom ochronnym otrzymują międzynarodowe świadectwo szczepień ochronnych Światowej Organizacji Zdrowia.
W przypadku zachorowania żołnierza zawodowego po przeprowadzeniu badań lekarskich, a przed jego wyjazdem do służby poza granicami państwa, wyznacza się datę ponownego badania tego żołnierza, wynikającą z oceny stanu jego zdrowia.
Zakres badań lekarskich żołnierzy zawodowych skierowanych do służby poza granicami państwa obejmuje:
1. Ogólne badanie lekarskie.
2. Badania specjalistyczne: internistyczno-kardiologiczne, dermatologiczne, neurologiczne, laryngologiczne, okulistyczne, a w razie potrzeby badania psychiatryczne, a przy kwalifikacji żołnierza zawodowego - kobiety także ginekologiczne.
3. Badania diagnostyczne:
1) badanie radiologiczne klatki piersiowej,
2) badanie elektrokardiologiczne (EKG),
3) badanie morfologiczne krwi obwodowej z rozmazem i oznaczeniem liczby płytek krwi,
4) OB,
5) badanie biochemiczne krwi z uwzględnieniem: poziomu bilirubiny, kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, glukozy (na czczo), aktywności aminotransferaz
i GGTP, jonogram oraz GGT, poziomu cholesterolu,
6) wskaźnik protrombinowy,
7) badanie ogólne moczu wraz z badaniem na obecność narkotyków,
8) badania serologiczne na obecność antygenu HBs oraz przeciwciał anty HIV i anty HCV oraz w kierunku kiły,
9) badanie kału na obecność pasożytów przewodu pokarmowego,
10) próba ciążowa u żołnierza zawodowego - kobiety.
4. Badanie stomatologiczne - z doraźną sanacją uzębienia i określeniem diagramu uzębienia.
5. Inne badania specjalistyczne i diagnostyczne – jeśli lekarz prowadzący uzna takie badania za niezbędne.
Żołnierze zawodowi bezpośrednio przed wyjazdem do służby poza granicami państwa podlegają kontrolnemu badaniu w celu rozpoznania ewentualnych zaburzeń w stanie ich zdrowia, jakie mogły zaistnieć od daty zakończenia badań. Wyniki badań kontrolnych wpisuje się w dokumentacji medycznej prowadzonej na podstawie przepisów w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej prowadzenia i udostępniania przez zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez Ministra Obrony Narodowej.

Natomiast powracających do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa obejmuje się bezpłatnymi badaniami, z możliwością skierowania na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym.

Turnusy te obejmują działania leczniczo-rehabilitacyjne, którym podlegają żołnierze zawodowi chorzy lub ranni po wyleczeniu oraz którzy doznali urazu psychicznego, zapewniając im fachową opiekę leczniczo-profilaktyczną i psychologiczną.

W ramach badań lekarskich żołnierzy zawodowych powracających do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa przeprowadza się:

1. Ogólne badanie lekarskie.
2. Badania specjalistyczne: internistyczno-kardiologiczne, dermatologiczne, neurologiczne, laryngologiczne, okulistyczne, a w razie potrzeby badania psychiatryczne, a w przypadku żołnierza zawodowego - kobiety także - ginekologiczne.
3. Badania diagnostyczne:
1) badanie radiologiczne klatki piersiowej,
2) badanie elektrokardiologiczne (EKG),
3) badanie morfologiczne krwi obwodowej z rozmazem i oznaczeniem liczby płytek krwi,
4) OB,
5) badanie biochemiczne krwi z uwzględnieniem: poziom bilirubiny, kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, glukozy (na czczo), aktywności aminotransferaz
i GGTP, jonogram oraz GGT, poziomu cholesterolu,
6) wskaźnik protrombinowy,
7) badanie ogólne moczu wraz z badaniem na obecność narkotyków,
8) badania serologiczne na obecność antygenu HBs oraz przeciwciał anty HIV i anty HCV oraz w kierunku kiły,
9) badanie kału na obecność pasożytów przewodu pokarmowego,
10) próba ciążowa u żołnierza zawodowego - kobiety.
4. Badanie stomatologiczne - z doraźną sanacją uzębienia i określeniem diagramu uzębienia.
5. Badanie na nosicielstwo pałeczek Salmonella-Shigella.
6. Badania uzupełniające w kierunku specyficznych chorób tropikalnych i pasożytniczych, charakterystycznych dla rejonu, w którym żołnierz zawodowy pełnił służbę.
7. W przypadku stwierdzenia nosicielstwa choroby tropikalnej (pasożytniczej) dalsze postępowanie przeprowadza się z uwzględnieniem "Instrukcji o ochronie anitarnohigienicznej i przeciwepidemicznej wojsk w czasie pokoju i wojny" - Syg. Zdr. 231/93.
8. Inne badania specjalistyczne i diagnostyczne - jeśli lekarz prowadzący uzna takie badania za niezbędne.

Badania lekarskie po zakończeniu udziału w misji przeprowadza się w terminie 7 dni od dnia powrotu żołnierza zawodowego do kraju. W przypadkach uzasadnionych względami zdrowotnymi, żołnierz zawodowy może być skierowany na badania uzupełniające do właściwych zakładów opieki zdrowotnej.
Wyniki badań lekarskich żołnierzy zawodowych, wykonywanych przed i po powrocie, zamieszcza się w karcie badań żołnierza zawodowego.
Żołnierzy zawodowych powracających do kraju ze służby poza granicami państwa, chorych lub rannych po wyleczeniu oraz którzy doznali urazu psychicznego kieruje się na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne. Na turnus leczniczo-profilaktyczny żołnierza zawodowego kieruje dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, na wniosek lekarza takiej jednostki wojskowej. Podstawą wniosku są wyniki badań przeprowadzonych po powrocie do kraju oraz opinia psychologiczna. Opinię psychologiczną dołącza się do ww. dokumentacji medycznej żołnierza.
Turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym są organizowane na okres 14 dni w wojskowych szpitalach uzdrowiskowo-rehabilitacyjnych - samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.
W przypadku konieczności kontynuacji leczenia lub rehabilitacji żołnierza, lekarz jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, kieruje go do właściwej poradni specjalistycznej.

Warto dodać, iż ustalono następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej;
2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;
3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z ww. kategorii
właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej
i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych
i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.

Kategorię Z/O orzeka się w stosunku do żołnierzy zawodowych, którzy wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Orzekając o zaliczeniu żołnierza zawodowego do kategorii Z/O właściwe wojskowe komisje lekarskie uwzględniają zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym wskazanym przez organ właściwy do wyznaczania na to stanowisko. Stanowisko służbowe wskazuje się w uzgodnieniu z żołnierzem zawodowym.

4.2. Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej przez poszkodowanych żołnierzy zawodowych.
Żołnierze, którzy doznali urazu lub zachorowali podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa są uprawnieni do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej (o których mowa w art. 24a, art. 44 ust. la, art. 47 ust. la oraz art. 57 ust. 2 pkt 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), na podstawie dokumentu potwierdzającego przysługujące uprawnienia.
Wzór legitymacji osoby poszkodowanej, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu, a także dane w niej zawarte określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie dokumentu potwierdzającego uprawnienia przysługujące osobie poszkodowanej podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa (Dz. U.
Nr 216, poz. 1608).

Legitymacja wydawana jest przez Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia na wniosek osoby uprawnionej. Legitymację odbiera osobiście osoba uprawniona lub upoważniona na podstawie przedstawionego upoważnienia.

Wniosek należy przesłać na adres:
Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia
ul. Królewska 1, 00-909 Warszawa
wraz z niezbędnymi załącznikami:
· orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej (w sprawie zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej);
· aktualne zaświadczenie zakładu opieki zdrowotnej, dla którego organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej, o kontynuacji leczenia w zakresie urazów lub chorób nabytych poza granicami państwa (rozpoznania wg ICD- 10) – jeśli od dnia wydania ww. orzeczenia upłynął rok;
· dwie fotografie (podpisane czytelnie na odwrocie imieniem i nazwiskiem);
· kserokopia dowodu osobistego.
W myśl przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027):
· uprawnieni żołnierze, korzystają ze świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa
w art. 20 ustawy (świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej), w zakresie leczenia urazów i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, poza kolejnością
(art. 24a),
· świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w załączniku do ustawy, oraz odpłatne świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są uprawnionym żołnierzom także po ich zwolnieniu ze służby, w związku z urazami i chorobami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, pokrywa się z budżetu państwa z części pozostającej
w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej (art. 42 ust. 1),
· uprawnionemu żołnierzowi przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki umieszczone
w wykazach leków podstawowych i uzupełniających oraz leki recepturowe na czas leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa (art. 44 ust. 1a),
· uprawnionemu żołnierzowi, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, przysługuje prawo do bezpłatnych wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych do wysokości limitu ceny określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 40
ust. 4 ustawy (art. 47 ust. 1a),
· dla uprawnionego żołnierza, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, nie jest wymagane skierowanie do korzystania z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych (art. 57 ust. 2 pkt 12).

4.3. Badania lekarskie żołnierzy niezawodowych i pracowników wojska.
Badania lekarskie żołnierzy niezawodowych, skierowanych do służby poza granicami państwa, przed ich wyjazdem i po powrocie do kraju, wykonują właściwe wojskowe komisje lekarskie.
Badania lekarskie pracowników wojska, skierowanych do pracy poza granicami państwa, przeprowadza się przed ich wyjazdem, w zakładach opieki zdrowotnej najbliższych miejsca pracy albo miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, dla których organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej. Pracownicy kierowani są na badania przez organ uprawniony do kierowania ich do wyjazdu. Koszty tych badań pokrywa organ kierujący.
Komendant (dyrektor) zakładu opieki zdrowotnej, wyznacza lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, który prowadzi kwalifikację zdrowotną (badania) pracowników. Określenie stanu zdrowia żołnierzy i pracowników przeprowadza się na podstawie badań ogólnolekarskich i specjalistycznych, badań dodatkowych i pomocniczych oraz analiz. Wyniki badań zamieszcza się w karcie badań.
Po zakończeniu badań pracownicy otrzymują certyfikat zdrowia wydawany przez zakład opieki zdrowotnej, w którym przeprowadzane są badania. Certyfikat wydaje się pracownikowi w trzech egzemplarzach. Pierwszy egzemplarz otrzymuje pracownik,
a pozostałe dołącza się do dokumentacji medycznej oraz akt pracownika.
Żołnierze (pracownicy) zakwalifikowani do służby (pracy) poza granicami państwa, po zakończeniu badań poddawani są:
1) szczepieniom profilaktycznym, po ustaleniu braku przeciwwskazań do ich wykonania;
2) profilaktyce przeciwgrzybiczej, a w razie konieczności pełnienia służby (pracy) na obszarach występowania zimnicy (malarii) - również profilaktyce przeciwzimniczej i innej, stosownie do zagrożeń występujących w rejonie przyszłej służby (pracy).
Szczepienia profilaktyczne wykonują: Międzynarodowy Punkt Szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Krakowie lub służba zdrowia jednostki wojskowej odpowiadającej za przygotowanie do wyjazdu, którą - w zależności od trybu przygotowań - jest:
1) Ośrodek Szkolenia dla Potrzeb Sił Pokojowych ONZ im. gen. broni Władysława Sikorskiego w Kielcach;
2) inny ośrodek (zgrupowanie), prowadzący zbiorowo przygotowanie pracowników do wyjazdu;
3) jednostka wojskowa, w której żołnierz (pracownik) pełni służbę (jest zatrudniony), jeżeli jednostka ta (pododdział) w całości ma być użyta poza granicami państwa;
4) Międzynarodowy Punkt Szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Krakowie, wykonujący wyłącznie szczepienia przeciwko żółtej febrze;
5) inny międzynarodowy punkt szczepień, wykonujący szczepienia przeciwko żółtej febrze - w wyjątkowych przypadkach.
Jednostka odpowiadająca za przygotowanie do wyjazdu odpowiada również za profilaktykę.
Żołnierze nie uczestniczący w zbiorowym przygotowaniu do wyjazdu:
1) mogą wykonywać szczepienia ochronne w międzynarodowym punkcie szczepień Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w Krakowie lub, w wyjątkowych przypadkach, w innym międzynarodowym punkcie szczepień najbliższym miejsca służby albo miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad dwa miesiące;
2) poddawani są profilaktyce przez lekarza prowadzącego badania, wskazanego przez właściwą wojskową komisję lekarską.
Żołnierzom i pracownikom, którzy zostali poddani szczepieniom ochronnym, wydaje się międzynarodowe świadectwo szczepień Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Poddanie wymaganej profilaktyce odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
Pracownik zakwalifikowany do wyjazdu, w razie zachorowania po otrzymaniu certyfikatu zdrowia, podlega dodatkowemu badaniu przez lekarza, w celu rozpoznania ewentualnych zaburzeń w stanie zdrowia.
Bezpośrednio przed wyjazdem żołnierz (pracownik) podlega przeglądowi lekarskiemu przez służbę zdrowia jednostki odpowiadającej za przygotowanie do wyjazdu. W razie stwierdzenia zaburzeń w stanie zdrowia podlega badaniu lekarskiemu w zakresie koniecznym do postawienia diagnozy i wydania zaświadczenia lekarskiego o możliwości jego wyjazdu. Wyniki przeglądu podlegają rejestracji w dokumentacji medycznej.

Żołnierz (pracownik) jest obowiązany posiadać w rejonie służby (pracy) poza granicami państwa:
1) certyfikat zdrowia (pracownik - z wpisaną grupą krwi);
2) międzynarodowe świadectwo szczepień ochronnych;
3) żołnierz - książkę (książeczkę zdrowia) z wpisaną grupą krwi.
Żołnierze (pracownicy) powracający po zakończeniu służby (pracy) podlegają ocenie stanu zdrowia niezwłocznie po powrocie do kraju przez służbę zdrowia jednostki wojskowej odpowiedzialnej za przyjęcie powracających. Badania lekarskie pracowników przeprowadza się niezwłocznie po powrocie do kraju w szpitalach (przychodniach), zakładach opieki zdrowotnej, najbliższych miejsca pracy albo miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, dla których organem założycielskim jest Minister ON.
Ocenę stanu zdrowia osób powracających do kraju przeprowadza się na podstawie badań i analiz. W razie konieczności lekarz prowadzący badania może skierować osobę badaną na badania uzupełniające do innych placówek służby zdrowia. Po zakończeniu badań pracownikowi wydaje się certyfikat zdrowia powracającego z pracy poza granicami państwa.

Po powrocie żołnierzy do kraju stosuje się następujące zasady:
1) żołnierzy uprzednio chorych lub rannych po wyleczeniu oraz tych którzy doznali urazu psychicznego kieruje się na bezpłatne turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem antystresowym;
2) na turnus, o którym mowa w pkt 1, kieruje żołnierza dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu żołnierz ten pozostaje, na wniosek lekarza tej jednostki wojskowej;
3) podstawą wniosku, o którym mowa w pkt 2, są wyniki badań oraz opinia psychologiczna, wydana po badaniach, których zakres i rodzaj określa Szef Zarządu Wojskowej Służby Zdrowia Sztabu Generalnego WP - na wniosek Naczelnego Lekarza Wojska Polskiego;
4) opinię psychologiczną dołącza się do dokumentacji medycznej żołnierza;
5) turnusy, o których mowa w pkt 1, są organizowane na okres czternastu dni w wojskowych szpitalach uzdrowiskowo-rehabilitacyjnych - samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.

4.4. Dokumentowanie uprawnień i zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej przez poszkodowanych żołnierzy niezawodowych
i pracowników wojska.
Żołnierze niezawodowi i pracownicy, którzy doznali urazu lub zachorowali podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa są uprawnieni do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej (o których mowa w art. 24a, art. 44 ust. la, art. 47 ust. la oraz art. 57 ust. 2 pkt 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) na takich samych zasadach i w takim samym trybie jak żołnierze zawodowi (patrz pkt 4.2.).


5. Świadczenia socjalno-bytowe przysługujące poszkodowanym oraz członkom rodzin poległych żołnierzy.

5.1. Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom zawodowym oraz członkom ich rodzin.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom zawodowym (Dz. U.
Nr 91, poz. 745).
Żołnierzom zawodowym rannym lub poszkodowanym w trakcie służby w PKW mogą być przyznane zapomogi pieniężne. Warunkiem przyznania zapomogi żołnierzowi zawodowemu jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych m.in.: zdarzeniem losowym, klęską żywiołową, długotrwałą chorobą lub śmiercią członka rodziny oraz z innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza zawodowego i jego rodziny. Zapomogę przyznaje dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne albo wyższe -
w stosunku do wszystkich podległych żołnierzy zawodowych, z wyjątkiem swojego zastępcy. Zapomogę przyznaje się z inicjatywy dowódcy lub na wniosek przełożonego, a także na uzasadniony wniosek żołnierza lub organu przedstawicielskiego.

W razie zaginięcia żołnierza zawodowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych lub śmierci Minister Obrony Narodowej przyznaje jednorazowo zapomogę małżonkowi, dzieciom lub rodzicom żołnierza. Zapomoga może być przyznana na ich wniosek lub na wniosek przełożonego żołnierza. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową, informuje małżonka, dzieci lub rodziców żołnierza o możliwości wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem
o przyznanie zapomogi. Wypłaty zapomogi dokonuje się bezpośrednio w kasie (punkcie kasowym) jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał żołnierz zawodowy, albo w formie bezgotówkowej na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Formę wypłaty zapomogi wskazuje na piśmie uprawniony do jej otrzymania członek rodziny żołnierza zawodowego. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się sytuację materialną rodziny żołnierza zawodowego.

W obu powyższych przypadkach do wniosków dołącza się dokumenty potwierdzające zaistnienie jednego ze zdarzeń, o których mowa powyżej.

5.2. Zapomogi pieniężne przysługujące żołnierzom niezawodowym oraz członkom ich rodzin.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lipca 2009 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom niezawodowym
(Dz. U. Nr 117, poz. 985).

Warunkiem przyznania zapomogi żołnierzowi niezawodowemu jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych m.in.: zdarzeniem losowym, klęsk żywiołowych, długotrwałą chorobą lub śmiercią członka rodziny oraz innymi przyczynami powodującymi istotne pogorszenie warunków materialnych. Przy przyznawaniu zapomogi uwzględnia się okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza. Podstawą przyznania zapomogi są dokumenty potwierdzające zaistnienie ww. zdarzenia. Zapomogę przyznaje dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy niezawodowych odbywających służbę w podległej jednostce wojskowej. Zapomogę przyznaje się z inicjatywy dowódcy lub na wniosek przełożonego albo na uzasadniony wniosek żołnierza.

W razie zaginięcia żołnierza w związku z wykonywaniem zadań służbowych lub śmierci Minister Obrony Narodowej przyznaje zapomogę małżonkowi, dzieciom lub rodzicom żołnierza. Zapomoga jest przyznawana jednorazowo, na wniosek członka rodziny lub dowódcy. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania uprawnionych członków rodziny
o możliwości wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o przyznanie zapomogi. Przy jej przyznaniu uwzględnia się sytuację materialną rodziny żołnierza niezawodowego. Wypłaty zapomogi dokonuje jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu żołnierz pozostawał w ostatnim dniu pełnienia służby, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (wg wyboru uprawnionego członka rodziny), w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji o przyznaniu zapomogi.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Minister Obrony Narodowej może przyznać zapomogę byłemu żołnierzowi niezawodowemu, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności do służby wojskowej, w następstwie wypadku lub choroby pozostających
w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Zapomoga jest przyznawana jednorazowo na wniosek byłego żołnierza niezawodowego, złożony do Ministra Obrony Narodowej. Podstawą przyznania zapomogi są dokumenty potwierdzające sytuację materialną oraz zaistnienie zdarzenia mającego wpływ na pogorszenie się jego sytuacji materialnej,
w szczególności powodującego konieczność poniesienia wydatków pieniężnych. Zapomogę dla byłego żołnierza niezawodowego wypłaca terenowy organ administracji wojskowej - właściwy wg miejsca zamieszkania byłego żołnierza niezawodowego - lub organ, na którego zaopatrzeniu finansowym terenowy organ administracji wojskowej pozostaje, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (wg wyboru wnioskodawcy), w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji o przyznaniu zapomogi.

5.3. Dopłaty do wypoczynku żołnierzy zawodowych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1452 z późn. zm.).

Żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby poza granicami państwa w celu udziału w:

a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,
b) misji pokojowej,
c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom,który został ranny lub zachorował w związku z pełnieniem tej służby, oraz jego małżonkowi i dzieciom pozostającym na jego utrzymaniu, przysługuje – bez względu na wysokość dochodów uzyskiwanych w rodzinie - dopłata do wypoczynku w ramach programu „Tanie wczasy”, realizowanego przez cały rok na bazie wojskowych zespołów i domów wypoczynkowych w Juracie, Międzyzdrojach, Solinie, Waplewie i Zakopanem.
Ww. dopłata przysługuje raz w roku, w okresie dwóch lat kalendarzowych od powrotu do kraju żołnierza zawodowego. Obejmuje ona wyżywienie, zakwaterowanie oraz dwa zabiegi profilaktyczno-lecznicze dziennie.

Uprawnienie żołnierza zawodowego i członków jego rodziny do dopłaty stwierdza dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pozostaje na zaopatrzeniu, na podstawie orzeczenia właściwej wojskowej komisji lekarskiej lub zaświadczenia wystawionego przez lekarza tej jednostki, w oparciu o przeprowadzone badania, którymi objęci są żołnierze zawodowi powracający do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa.

Dopłata do wypoczynku w ramach programu "Tanie wczasy" finansowana jest przez jednostkę wojskową, w której żołnierz zawodowy pozostaje na zaopatrzeniu, na podstawie faktury wystawionej przez wojskowy ośrodek wypoczynkowy.

5.4. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),
2) ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.),
3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi
(Dz. U. Nr 107, poz. 890),
4) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie przyznawania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla dzieci, które pobierają rentę rodzinną po zmarłym żołnierzu lub inwalidzie wojskowym (Dz. U. Nr 93,
poz. 764).

Pomoc przyznawana na kontynuowanie nauki po zmarłym żołnierzu zawodowym.

Dziecku pobierającemu rentę rodzinną po żołnierzu zawodowym, którego śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, po ukończeniu 16. roku życia przyznaje się pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki do jej zakończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia.
Pomoc przyznawana jest dwa razy w roku kalendarzowym, w wysokości kwoty stanowiącej trzykrotność najniższej emerytury (łącznie w danym roku szkolnym jest to równowartość
6-krotności najniższej emerytury). Pomoc przyznaje wojskowy organ emerytalny, właściwy do wypłaty renty rodzinnej, na podstawie zaświadczenia o kontynuowaniu nauki. Środki pieniężne na kontynuowanie nauki są przekazywane na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej świadczeniobiorcy albo przekazem pocztowym na jego adres zamieszkania w terminie 30 dni od dnia złożenia zaświadczenia o kontynuowaniu nauki.

Pomoc przyznawana na kontynuowanie nauki po zmarłym żołnierzu niezawodowym.

Dziecku żołnierza niezawodowego pobierającemu rentę rodzinną w związku ze:

a) śmiercią żołnierza w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
b) śmiercią żołnierza w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej, lub
c) inwalidztwem żołnierza, który w chwili śmierci był uprawniony do renty inwalidzkiej,

Minister Obrony Narodowej przyznaje pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki. Pomoc przysługuje dziecku do ukończenia nauki w szkole, jeśli ukończyło 16. rok życia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia.

Pomoc przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek o przyznanie pomocy, złożony przez dziecko albo jego przedstawiciela ustawowego.

Wniosek składa się do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem terenowego organu administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał żołnierz, w każdym roku szkolnym lub akademickim do dnia 30 września roku, w którym pomoc ma być przyznana.

Wniosek powinien zawierać w szczególności:

1) imię, nazwisko i adres zamieszkania dziecka, a także imię, nazwisko i adres zamieszkania wnioskodawcy, jeśli nie jest nim dziecko;
2) numer i datę wydania aktu zgonu żołnierza oraz oznaczenie organu wydającego akt zgonu.
Do wniosku dołącza się:
1) zaświadczenie, w jakiej placówce oświatowej lub uczelni dziecko kontynuuje naukę, wraz ze wskazaniem ilości semestrów nauki w danym roku szkolnym lub akademickim;
2) zobowiązanie do niezwłocznego zawiadomienia Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem terenowego organu administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał żołnierz, o przerwaniu nauki w trakcie roku szkolnego lub akademickiego;
3) uwierzytelnioną kopię orzeczenia komisji lekarskiej ustalającej związek zgonu żołnierza ze służbą oraz oznaczenie komisji wydającej to orzeczenie;
4) uwierzytelnioną kopię decyzji o przyznaniu renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu;
5) oświadczenie o formie wypłaty świadczenia z tytułu pomocy.
Pomoc przyznawana jest w roku szkolnym lub akademickim w wysokości sześciokrotności najniższej emerytury, określonej w przepisach o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Pomoc wypłacana jest w dwóch równych ratach:
1) pierwsza rata, za okres od września do stycznia, wypłacana jest w terminie do dnia
30 listopada roku, w którym został złożony wniosek;
2) druga rata, za okres od lutego do czerwca, wypłacana jest w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek.

Rata pomocy wypłacana jest w danym semestrze nauki. Jeżeli w danym roku szkolnym lub akademickim nauka obejmuje tylko jeden semestr, pomoc jest przyznawana i wypłacana w wysokości odpowiadającej jednej racie, w terminie odpowiednim do okresu odbywania nauki.

Organem właściwym do wypłaty pomocy jest terenowy organ administracji wojskowej, na którego ewidencji pozostawał zmarły żołnierz, lub organ, na którego zaopatrzeniu finansowym terenowy organ administracji wojskowej pozostaje. Pomoc wypłacana jest
w formie pieniężnej w kasie tego organu, albo w formie bezgotówkowej na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, wskazany przez dziecko lub jego przedstawiciela ustawowego.


6. RENTY INWALIDZKIE I RODZINNE

6.1. Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom zawodowym.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U Nr 12, poz. 75),
3) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi (Dz. U.
Nr 107, poz. 890).
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu:

1) w czasie pełnienia służby albo
2) w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie;
3) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Wyróżnia się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do służby:

1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy;
2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy;
3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy.

Wysokość renty inwalidzkiej ustalana jest w zależności od posiadanej przez żołnierza grupy inwalidzkiej i wynosi dla:
1) I grupy – 80 % podstawy wymiaru,
2) II grupy – 70 % podstawy wymiaru,
3) III grupy – 40 % podstawy wymiaru,

Podstawę wymiaru stanowi uposażenie należne żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W jego skład wchodzi: uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i miesięczna równowartość dodatkowego uposażenia rocznego.
Rentę inwalidzką zwiększa się o 10 % podstawy wymiaru inwalidom, których inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby,
z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:
§ zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych,
§wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych,
§ chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
§ chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby,
§ chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.

Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jeżeli:
§ powstało z innych przyczyn niż wyżej wymienione;
§ jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza naruszające obowiązujące przepisy i rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym przepisom i rozkazom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem, a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i rozkazów oraz był należycie przeszkolony
w zakresie ich znajomości;
§ jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza spowodowane nadużyciem alkoholu;
§ zranienie, kontuzja, obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają o:

1) inwalidztwie żołnierzy zawodowych i żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową;
2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych i żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
3) zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej.
Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, którzy przed zwolnieniem nie stawali przed WKL, kierują do wojskowych komisji lekarskich z urzędu albo na ich wniosek wojskowe organy emerytalne.

Postępowanie w sprawie przyznania renty inwalidzkiej wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, skierowanego do właściwego terytorialnie wojskowego biura emerytalnego, które wypłaca przedmiotowe świadczenia wraz z dodatkami, zasiłkami
i innymi należnościami pieniężnymi.

6.2. Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza zawodowego.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.),
2) ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227).

Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny żołnierza zawodowego:
§ zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby,
§ zmarłego w ciągu osiemnastu miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych
w tym czasie, albo w ciągu trzech lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny:
1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej;
3) małżonek (wdowa i wdowiec);
4) rodzice (również ojczym i macocha oraz osoby przysposabiające).

Ad. 1) Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej:
1) do ukończenia 16 lat;
2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo
3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2.
Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Ad. 2) Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, o których mowa wyżej, mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełniają powyższe warunki, a ponadto:
1) zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz
2) nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:
a) nie mogą zapewnić im utrzymania albo
b) ubezpieczony lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd.

Ad. 3) Wdowa[3] ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.
Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ppkt 2.

Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ppkt 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej określonych w ppkt 1 lub 2 i niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

1) przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;
2) w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża.


Warto podkreślić, że w razie śmierci lub zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa, związanych z udziałem w:

a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,
b) misji pokojowej,
c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

– renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia [4].

Ad. 4) Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1) zmarły żołnierz bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania;
2) spełniają odpowiednio warunki określone w ustawie dla wdowy i wdowca, tj.:
- w chwili śmierci żołnierza osiągnęli wiek 50 lat lub byli niezdolni do pracy albo
- wychowują co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która podlega podziałowi na równe części między uprawnionych.

Renta rodzinna wynosi:
1) dla jednej osoby uprawnionej - 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
2) dla dwóch osób uprawnionych - 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
3) dla trzech lub więcej osób uprawnionych - 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

Podstawa wymiaru renty rodzinnej:
a) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej I grupy, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci albo zaginięcia, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego;
b) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych w PKW, renta rodzinna przysługuje w wysokości uposażenia.

Do rent przysługuje dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych na zasadach
i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego przysługuje prawo do świadczeń socjalnych z funduszu socjalnego[5], tworzonego corocznie w wojskowych biurach emerytalnych. Przyznawanie świadczeń z tego funduszu uzależnione jest od sytuacji rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.

Renty rodzinne wypłacają wojskowe organy emerytalne. Postępowanie w sprawie przyznania renty wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, skierowanego do właściwego terytorialnie wojskowego biura emerytalnego.


6.3. Renta inwalidzka przysługująca żołnierzom niezawodowym.


Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.),

2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. Nr 62, poz. 566).



Inwalidą wojskowym jest żołnierz niezawodowy Sił Zbrojnych RP, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego:

§ w czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju,
§ w ciągu trzech lat od zwolnienia z tej służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem chorób powstałych lub urazów doznanych w trakcie służby wojskowej.
W zależności od przyczyny powstania, inwalidztwo może pozostawać w związku albo bez związku ze służbą wojskową.
Za inwalidztwo pozostające w związku ze służbą wojskową uważa się inwalidztwo powstałe na skutek:
1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w rozumieniu przepisów o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków
i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową,
2) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
3) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,
4) istotnego pogorszenia stanów chorobowych, w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Prawo do renty inwalidzkiej powstaje po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach prawo do renty może być przyznane żołnierzowi – na wniosek komendanta szpitala wojskowego – jeszcze przed zwolnieniem go ze służby.


Renta inwalidzka dla inwalidy wojskowego wynosi miesięcznie:

Inwalidztwo powstałe Procent podstawy wymiaru w razie zaliczenia do:
I i II grupy inwalidów III grupy inwalidów
-  w związku ze służbą wojskową     100 % 75 %

-  bez związku ze służbą  wojskową      80 % 60 %

Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej – w okresie od 1 marca 2007 r. stanowi kwota 1.775,89 zł, która od 1 marca 2008 r. jest waloryzowana o przyjęty w państwie wskaźnik wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych.

Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów, na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Organem rentowym upoważnionym do ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie oraz do przyznania tych świadczeń jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego należy zgłosić wniosek o przyznanie świadczenia.


6.4. Renta rodzinna przysługująca członkom rodziny żołnierza niezawodowego.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.)

Prawo do renty rodzinnej przysługuje członkom rodziny:

1) żołnierza niezawodowego, który zmarł:
a) w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
b) w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej,
2) inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili śmierci do renty inwalidzkiej.
Członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej są: małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo i rodzice, jeżeli spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej, określone
w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W razie śmierci lub zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa, związanych z udziałem w:
a) konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych,
b) misji pokojowej,
c) akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom,albo jeżeli śmierć żołnierza pozostająca w związku ze służbą jest następstwem czynu karalnego, renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia.

Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna, która wynosi miesięcznie:
Liczba członków rodziny Procent podstawy wymiaru w razie śmierciuprawnionych do renty w związku ze służbą bez związku ze służbą wojskową wojskową
-   jedna osoba 70 % 60 %
-   dwie osoby 75 % 65 %
-   trzy i więcej osób 85 % 75 %

Podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota 1.775,89 zł, która od 1 marca 2008 r. jest waloryzowana o przyjęty w państwie wskaźnik wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych.
Organem rentowym ustalającym prawo do renty rodzinnej oraz przyznającym świadczenie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego należy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia.


6.5. Świadczenia rentowe przysługujące pracownikom wojska.

Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322),
2) ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227).
Przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Powyższe świadczenia przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru renty nie stosuje się ograniczenia wskaźnika wysokości podstawy (250%), o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Renta z tytułu niezdolności do pracy i renta szkoleniowa z ubezpieczenia wypadkowego nie może być niższa niż:

1) 80% podstawy jej wymiaru - dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy;
2) 60% podstawy jej wymiaru - dla osoby częściowo niezdolnej do pracy;
3) 100% podstawy jej wymiaru - dla osoby uprawnionej do renty szkoleniowej.
Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, przywraca się w razie ponownego powstania tej niezdolności bez względu na okres, jaki upłynął od ustania prawa do renty.
Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje uprawnionym członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje również w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty uprawnionego do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Członkom rodziny rencisty uprawnionego do renty z ubezpieczenia wypadkowego, który zmarł z innych przyczyn niż wypadek przy pracy lub choroba zawodowa, przysługują świadczenia określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, bez względu na długość okresu uprawniającego do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie tych przepisów.
Jeżeli do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego jest uprawniona sierota zupełna, przysługuje jej z tego ubezpieczenia dodatek dla sieroty zupełnej na zasadach
i w wysokości określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.

Osobie uprawnionej do renty z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości określonej w ustawie o emeryturach i rentach
z FUS.
Renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa oraz renta rodzinna
z ubezpieczenia wypadkowego nie może być niższa niż 120% kwoty najniższej odpowiedniej renty ustalonej i podwyższonej zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS[6].
Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu:

· gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa;
· który - będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych - przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

W razie zbiegu uprawnień do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego
z uprawnieniami do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, ubezpieczonemu przysługuje świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku rent przewidzianych w ustawie, wypłaca się rentę wyższą lub wybraną przez tę osobę. Osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się, zależnie od jej wyboru, przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty.

Postępowanie w sprawach świadczeń rentowych wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego. Decyzje w sprawach świadczeń wydaje i świadczenia te wypłaca oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.

7. NALEŻNOŚCI POŚMIERTNE

7.1. Należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy zawodowych.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu dokumentowania uprawnień do zasiłków pogrzebowych oraz warunków i trybu pokrywania kosztów pogrzebu żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 71, poz. 652).

W razie śmierci lub zaginięcia żołnierza zawodowego przysługuje:

1) odprawa pośmiertna – w wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu żołnierzowi odprawa przy zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Odprawa przysługuje w wysokości:
a) po roku służby – 100%,
b) po pięciu latach służby – 200%,
c) po dziesięciu latach – 300%,
d) za każdy następny rok pełnienia służby ponad dziesięć lat wysokość odprawy zwiększa się o 20% do wysokości 600%
- kwoty uposażenia zasadniczego zmarłego żołnierza wraz z dodatkami o charakterze stałym;
2) inne należności, tj.:
– dodatkowe uposażenie roczne, za rok w którym nastąpiła śmierć żołnierza,
– gratyfikacja urlopowa,
– zryczałtowany ekwiwalent za niewykorzystany w danym roku przejazd na koszt wojska,
– ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w danym roku i maksymalnie w trzech latach poprzednich;
3) zasiłek pogrzebowy – w wysokości 5-krotnego najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego[7] obowiązującego w dniu śmierci żołnierza, jeżeli koszty pogrzebu poniósł małżonek, dzieci, wnuki, rodzice lub rodzeństwo albo inna osoba, która prowadziła z tym żołnierzem wspólne gospodarstwo domowe.
W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON, wypłaca się zasiłek pogrzebowy w wysokości 50% przysługującej kwoty;
4) pokrycie kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON – w przypadku, gdy śmierć żołnierza nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową.
Na koszty pogrzebu żołnierza zawodowego, którego śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z zawodową służbą wojskową, składają się w szczególności wydatki na:
- zakup miejsca pochowania na cmentarzu, trumny lub urny albo kremację zwłok oraz wybudowanie nagrobka - w miejscowości wskazanej przez rodzinę, a jeżeli zmarły nie pozostawił rodziny - w miejscowości, w której zmarł, pełnił służbę lub zamieszkiwał,
- zorganizowanie pogrzebu i przeprowadzenie pochówku zmarłego - stosownie do warunków i zwyczajów przyjętych w miejscowości organizowania pochówku,
- zakup wieńców lub kwiatów oraz ogłoszenie nekrologu w prasie;
5) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu członków rodziny zmarłego żołnierza oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez rodzinę zmarłego żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.

Pogrzeb organizuje i jego koszty pokrywa dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową, w granicach kwoty wymienionej
w pkt 3. Jeżeli koszty pogrzebu żołnierza zawodowego są niższe od ww. kwoty, a rodzina zmarłego żołnierza zawodowego podjęła się budowy nagrobka, dowódca wypłaca rodzinie zmarłego różnicę pomiędzy wymienionymi kwotami.

Organ finansowy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił ostatnio służbę wojskową wypłaca należności pośmiertne małżonkowi, a w razie braku małżonka - dzieciom, wnukom, rodzicom lub rodzeństwu, jeżeli w dniu śmierci żołnierza zawodowego spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.

Zasiłek pogrzebowy wypłaca się na pisemny wniosek osoby, która poniosła koszty pogrzebu żołnierza zawodowego. Wniosek powinien w szczególności zawierać oświadczenie o stopniu pokrewieństwa lub powinowactwa między osobą uprawnioną a osobą zmarłą, lub braku takiego stopnia.

Do wniosku należy dołączyć:

1) w przypadku, gdy koszty pogrzebu poniósł członek rodziny:
a) odpis skrócony aktu zgonu żołnierza zawodowego,
b) oryginały rachunków obejmujących zasadnicze koszty pogrzebu, w tym: zakupu trumny lub urny albo kremacji zwłok i zakupu miejsca pochowania na cmentarzu;
2) w przypadku, gdy koszty pogrzebu poniosła inna osoba:
a) dokumenty, o których mowa w pkt 1,
b) oryginały rachunków obejmujących ogół kosztów rzeczywiście poniesionych;
3) w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu ze środków budżetu MON – 50% zasiłek pogrzebowy wypłaca się po przedłożeniu odpisu skróconego aktu zgonu żołnierza zawodowego.


7.2. Odprawy żołnierzy niezawodowych i należności pośmiertne wypłacane rodzinom żołnierzy niezawodowych.

Podstawa prawna:

1) ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.),
2) rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie płatności uposażenia i innych należności pieniężnych oraz warunków pokrywania przez wojsko kosztów pogrzebu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. Nr 108, poz. 1145).

Odprawy dla żołnierzy niezawodowych.
Żołnierzom niezawodowym - zwolnionym ze służby ze względu na stan zdrowia, przed odbyciem ustalonego czasu odbywania służby wojskowej - przysługuje odprawa
w wysokości:
§ dla żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej – jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnych żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym,
§ dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej – minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego. Osobom zwolnionym przed upływem jednej czwartej ustalonego czasu odbywania służby przysługuje odprawa w wysokości 25% pełnej kwoty[8].

Należności pośmiertne dla rodzin żołnierzy niezawodowych.
W razie śmierci żołnierza niezawodowego koszty pogrzebu pokrywa wojsko, natomiast członkom rodziny zmarłego żołnierza przysługuje jednorazowa odprawa
w wysokości jednomiesięcznego uposażenia, a jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową – w wysokości trzymiesięcznego uposażenia. Jako podstawę do naliczenia odprawy przyjmuje się najniższą stawkę uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w odpowiednim stopniu wojskowym obowiązującego
w dniu śmierci żołnierza (dla szeregowego przyjmuje się stopień starszego szeregowego).

Rodzinie zmarłego żołnierza pełniącego nadterminową zasadniczą służbę wojskową – niezależnie od odprawy – wypłaca się zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany przez żołnierza urlop wypoczynkowy.
Odprawę, ekwiwalent oraz zwrot kosztów pogrzebu wypłaca organ finansowy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił ostatnio służbę.
Jednorazową odprawę i ekwiwalent wypłaca się małżonkowi, dzieciom, rodzicom lub rodzeństwu zmarłego żołnierza.
Pokrycia kosztów pogrzebu żołnierza dokonuje się, na wniosek rodziny zmarłego żołnierza, przez zorganizowanie pogrzebu przez wojsko albo zwrot kosztów pogrzebu.
Na koszty pogrzebu żołnierza składają się wydatki na:
1) zakup miejsca pochowania na cmentarzu, trumny lub urny albo kremację zwłok -
w miejscowości wskazanej przez rodzinę, a jeżeli zmarły nie pozostawił rodziny,
w miejscowości, w której zmarł, pełnił służbę lub zamieszkiwał;
2) zorganizowanie pogrzebu i przeprowadzenie pochówku zmarłego - stosownie do warunków i zwyczajów przyjętych w miejscowości organizowania pochówku;
3) zakup wieńców lub kwiatów oraz ogłoszenie nekrologu w prasie.

Pogrzeb organizuje i jego koszty pokrywa dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywał ostatnio służbę wojskową, do wysokości 3-krotnej kwoty najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującej w dniu pochówku.

Niezależnie od wysokości kosztów pogrzebu, dodatkowo pokrywa się koszty związane z przewozem zwłok do miejscowości, w której zmarły żołnierz ma być pochowany. Jeżeli koszty pogrzebu żołnierza są niższe od kwoty określonej wyżej, a rodzina zmarłego żołnierza podjęła się budowy nagrobka, dowódca wypłaca rodzinie zmarłego różnicę pomiędzy wymienionymi kwotami.
7.3. Odprawa pośmiertna przysługująca rodzinie zmarłego pracownika wojska.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna. Wysokość odprawy jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosi:

1) jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
2) trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
3) sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.
Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny pracownika:

1) małżonkowi,
2) innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej
w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny. Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty określonej powyżej.
Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż przysługująca odprawa pośmiertna. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami.


8. POMOC REKONWERSYJNA

Podstawa prawna:

1. ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.),
2. ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416 z późn. zm.),
3. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, a także małżonków oraz dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierza zawodowego, który zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowegoi pośrednictwa pracy (Dz. U. Nr 67 poz. 565),
4. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej, a także małżonków oraz dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierza, który zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy (Dz. U Nr 94 poz. 778).

Pomoc rekonwersyjna z zakresu przekwalifikowania, doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy przysługuje:
- żołnierzom zwolnionym z zawodowej i czynnej służby wojskowej, którzy zostali zwolnieni wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia tej służby w następstwie wypadku lub choroby pełnionej poza granicami kraju;
- małżonkom i dzieciom pozostającym na utrzymaniu żołnierzy, którzy zaginęli lub ponieśli śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Pomoc ta realizowana jest bezterminowo. Organami właściwymi w sprawach realizacji przedmiotowej pomocy są:
- Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON;
- Dyrektor Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w Warszawie;
- Kierownicy Ośrodków Aktywizacji Zawodowej w Bydgoszczy, Gdyni, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Szczecinie i we Wrocławiu;
- Dyrektorzy Wojskowych Biur Emerytalnych w Bydgoszczy, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu;

Wysokość limitu kosztów wynosi za:
1) korzystanie z przekwalifikowania zawodowego lub przyuczenia do zawodu – 150 % najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w dniu
1 stycznia roku kalendarzowego, w którym zainteresowany wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym;
2) przejazdy – równowartość 20 przejazdów wykonywanych przez przewoźników kolejowych drugą klasą pociągu pośpiesznego, z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia i z powrotem;
3) noclegi – równowartość 30 noclegów, których koszt jednostkowy nie przekracza 300% ryczałtu za nocleg określonego w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Ponadto, żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej, którzy zostali inwalidami mogą korzystać z dwukrotnego limitu na przekwalifikowanie zawodowe.
Procedury związane z uzyskaniem pomocy rekonwersyjnej.

Uprawnionemu pomoc rekonwersyjna udzielana jest na podstawie wniosku kierowanego do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zainteresowanego dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE) za pośrednictwem szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego lub wojskowego komendanta uzupełnień.

Wniosek powinien zawierać:

1) stopień wojskowy, imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu kontaktowego zainteresowanego oraz numer PESEL, NIP i adres urzędu skarbowego;
2) formę pomocy rekonwersyjnej, z której zainteresowany chciałby skorzystać, wraz z uzasadnieniem jej wyboru, w tym pełną nazwę szkolenia;
3) instytucję organizującą szkolenie;
4) termin szkolenia;
5) koszt szkolenia;
6) przewidywane koszty przejazdów i noclegów;
7) informacje dotyczące uzyskanej już pomocy rekonwersyjnej.

Żołnierz zawodowy i były żołnierz zawodowy do wniosku dołącza:
1) decyzję o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych z tytułu wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa;
2) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń;
3) zaświadczenie o uczestnictwie w zajęciach z doradztwa zawodowego.

Żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności do służby wojskowej w następstwie wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej do wniosku dołącza:

1) decyzję o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych z tytułu wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa;
2) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń;
3) zaświadczenie o inwalidztwie.

Uprawniony małżonek żołnierza do wniosku dołącza:
1) skrócony odpis aktu małżeństwa;
2) dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć małżonka;
3) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń.
Uprawnione dzieci do wniosku dołączają:
1) skrócony odpis aktu urodzenia;
2) dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć żołnierza;
3) zaświadczenie z instytucji szkolącej o uprawnieniach do prowadzenia szkoleń.

Organem właściwym do wydania decyzji w sprawie udzielenia pomocy rekonwersyjnej w zakresie przekwalifikowania zawodowego jest dyrektor WBE właściwy dla miejsca zamieszkania zainteresowanego. Do rozpatrywania odwołań od decyzji dyrektorów WBE właściwy jest dyrektor komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw pomocy rekonwersyjnej (obecnie Departamentu Spraw Socjalnych).

Uprawnionemu, posiadającemu pozytywną decyzję, dyrektor WBE pokrywa koszty szkolenia do wysokości nie większej niż limit poprzez:
1) przekazanie należności za szkolenie na rachunek bankowy instytucji realizującej szkolenie, na podstawie oryginału faktury lub rachunku wystawionego przez tę instytucję, bądź
2) wypłatę należności za szkolenie - po przedstawieniu oryginału rachunku potwierdzającego opłacenie kosztów szkolenia oraz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z wynikiem pozytywnym.

9. Zakwaterowanie byłych żołnierzy zawodowych uprawnionych do renty inwalidzkiej oraz członków rodziny w przypadku śmierci żołnierza.


Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.).

Żołnierzowi służby stałej i żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który nabył prawo do wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby,
z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, w zamian za odprawę, na jego wniosek, przysługuje prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w wybranej przez niego miejscowości, w której Wojskowa Agencja Mieszkaniowa posiada zasób mieszkaniowy, według uprawnień posiadanych w dniu zaistnienia wypadku lub choroby.

W razie śmierci:

1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci mieszkał w kwaterze albo w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, lub nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania
w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
2) żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
3) żołnierza pełniącego służbę kandydacką, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
4)żołnierza nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową
- wspólnie zamieszkałym z nim: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługuje:
a) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 ww. ustawy:
- w wysokości obliczonej według ilości norm przysługujących zmarłemu żołnierzowi w dniu śmierci,
- w wysokości 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, obliczonej według zasad określonych w art. 47, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, albo
b) zajmowany lokal mieszkalny, lokal zamienny w przypadku zajmowania kwatery, jeżeli Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma taki w swoich zasobach mieszkaniowych - za ich zgodą, albo
c) lokal mieszkalny odpowiadający uprawnieniom żołnierza w dniu śmierci, ustalonym według zasad określonych w art. 26 ust. 1-3 ww. ustawy, w zasobie mieszkaniowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wybranej przez nich miejscowości, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową - na ich wniosek.
W przypadku skorzystania przez ww. osoby (uprawnionych żołnierzy i członków rodzin) z prawa do lokalu zamiennego albo innego lokalu mieszkalnego dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzje o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.

10. Struktury organizacyjne resortu niosące  pomoc rannym i poszkodowanym

Pomocą poszkodowanym zajmują się różne jednostki i komórki organizacyjne oraz instytucje, których obszar kompetencji określają stosowne akty prawne. Wiodącą rolę
w procesie pomocy poszkodowanym odgrywają:

§ Dowództwa Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowództwo Garnizonu Warszawa i Komenda Główna Żandarmerii Wojskowej – angażujące znaczne siły i środki na rzecz optymalnego zabezpieczenia potrzeb poszkodowanych żołnierzy i pracowników wojska, jak i członków rodzin żołnierzy poległych i poszkodowanych w trakcie służby w misjach zagranicznych (włącznie z opieką psychoprofilaktyczną),

§ Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych - odpowiedzialne m.in. za grupowe ubezpieczenie żołnierzy i realizację procedur odszkodowawczych we współpracy z wojewódzkimi sztabami wojskowymi, Centralną Wojskową Komisję Lekarską i jednostkami macierzystymi poszkodowanych.
Na uwagę zasługuje także czynne wsparcie ze strony innych podmiotów świadczących pomoc na rzecz poszkodowanych, do których należy zaliczyć:
§ Departament Spraw Socjalnych - biorący udział w organizacji systemu opieki socjalnej i pomocy poszkodowanym, m.in. poprzez obsługę systemu rekonwersji, zapomóg, realizację procedur w sprawie wypłat dodatkowych jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych i członków ich rodzin, pomocy na naukę oraz zapewnienie godziwych warunków wypoczynku,
§ Departament Wychowania i Promocji Obronności - zapewniający odpowiedni standard opieki psychologicznej oraz współpracujący z organizacjami pozarządowymi świadczącymi pomoc socjalną poszkodowanym i ich rodzinom,
§ Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia - sprawujący nadzór nad udzielaniem świadczeń zdrowotnych osobom poszkodowanym,
§ Centralną Wojskową Komisją Lekarską – przygotowującą zatwierdzane przez IWSZ orzeczenia lekarskie wg tabeli American Medical Association (AMA),
§ Wojskową Agencję Mieszkaniową - świadczącą pomoc w sprawach zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych,
§ Wojskowe biura emerytalne – organy właściwe w sprawach ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalno-rentowego byłych żołnierzy zawodowych i członków ich rodzin oraz wysokości i wypłaty świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, pomocy na naukę, a także zapomóg.

Zakres pomocy realizowanej w Wojskach Lądowych.

W Wojskach Lądowych funkcjonują struktury organizacyjne, które realizują zadania z zakresu pomocy osobom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby poza granicami państwa oraz ich rodzinom. W Dowództwie WL utworzono Zespół ds. Poszkodowanych w Misjach, w którego skład wchodzą: główny specjalista ds. pomocy poszkodowanym w misjach oraz pracownik wojska. Do zadań Zespołu należy:
· organizacja i koordynacja działań w zakresie pomocy poszkodowanym żołnierzom i rodzinom poległych,
· występowanie do przełożonych z propozycjami działań oraz form opieki i pomocy służbowej, materialnej, prawnej, medycznej i społecznej,
· gromadzenie informacji o sytuacji poszkodowanych żołnierzy i rodzin poległych, o ich potrzebach i formach pomocy,
· monitorowanie warunków socjalno - bytowych rannych i poszkodowanych żołnierzy oraz rodzin poległych,
· utrzymywanie stałych kontaktów z rannymi i poszkodowanymi żołnierzami oraz dowódcami ich macierzystych jednostek wojskowych, a także z rodzinami poległych,
· odwiedzanie poszkodowanych w czasie hospitalizacji i leczenia oraz udzielanie pomocy i wsparcia,
· współdziałanie z instytucjami wojskowymi i cywilnymi, stowarzyszeniami i organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz poszkodowanych w zakresie: pomocy socjalnej, rehabilitacji i reorientacji zawodowej,
· pomaganie poszkodowanym żołnierzom oraz rodzinom poległych w bieżącym rozwiązywaniu indywidualnych problemów.

W DWL uruchomiono kryzysowy telefon zaufania (tel. nr 022-687 72 99) w celu szybkiego i bezpośredniego kontaktu poszkodowanych oraz rodzin poległych z Dowództwem. Funkcjonuje on w godzinach 7.30 - 15.30, umożliwiając zgłoszenie wszystkich pilnych spraw osobistych. Do Dowódcy Wojsk Lądowych można zwracać się również listownie (adres na końcu opracowania).
W praktyce, pomoc Dowództwa Wojsk Lądowych wobec rannych żołnierzy oraz rodzin poległych, jak również osób zwolnionych z czynnej służby wojskowej koncentruje się głównie na:
· pomocy socjalnej oraz w zakresie leczenia i rehabilitacji,
· wsparciu i opiece społecznej,
· pomocy w uzyskaniu mieszkania z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
· pomocy w zakresie zatrudnienia poszkodowanych byłych żołnierzy oraz członków rodzin poległych.
Niezależnie od powyższego, cyklicznie organizowane są spotkania z rannymi i poszkodowanymi żołnierzami, które mają na celu: integrację środowiska, uhonorowanie ich a także wsparcie i edukację ułatwiającą znalezienie się w nowej sytuacji, w tym: przekazanie wiedzy na temat psychologii zdrowia i procesów zachodzących w okresie długotrwałego leczenia oraz radzenia sobie z problemami życia codziennego.
Dowództwo WL na co dzień współpracuje z Dowództwem Operacyjnym Sił Zbrojnych RP, Inspektoratem Wojskowej Służby Zdrowia, Wojskowym Instytutem Medycznym w Warszawie, Kliniką Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, innymi placówkami wojskowej służby zdrowia oraz instytucjami i organizacjami zajmującymi się pomocą, np.: Fundacją Servi Pacis etc. Udziela także pomocy Stowarzyszeniu Rannych i Poszkodowanych Żołnierzy w Czasie Służby Poza Granicami Kraju (organizacji powołanej przez rannych
i poszkodowanych żołnierzy oraz pracowników wojska).

W macierzystych jednostkach wojskowych ranni i poszkodowani żołnierze oraz rodziny poległych znajdują się pod szczególną opieką dowódców, którzy otoczyli opieką wszystkie osoby, zarówno w służbie czynnej, jak i zwolnionych do rezerwy czy przeniesionych w stan spoczynku. Osoby zamieszkujące z dala od swych jednostek mogą otrzymać pomoc w jednostkach wojskowych stacjonujących najbliżej miejsca zamieszkania. W jednostkach tych wyznaczono osoby do bezpośrednich stałych kontaktów z poszkodowanymi żołnierzami i rodzinami poległych, do których można zwracać się ze wszystkimi problemami. Osoby te prowadzą również banki informacji. Poszkodowanym i rodzinom poległych umożliwiono korzystanie z pomocy prawnej oraz zapewniono - na prośbę osoby zainteresowanej - opiekę psychologiczną. Prowadzą ją psychologowie - konsultanci ds. profilaktyki psychologicznej zatrudnieni w jednostkach wojskowych. Ich pracę koordynuje i pomocy merytorycznej udziela Szef Wydziału Psychologii Pracy i Służby Wojskowej, usytuowany w Oddziale Wychowawczym DWL (tel. 022 687 78 04).

Dowódcy jednostek wojskowych i wyznaczeni żołnierze utrzymują kontakty osobiste i listowne z rannymi żołnierzami (zarówno pełniącymi służbę, jak i zwolnionymi do rezerwy) oraz rodzinami poległych. Osoby te są zapraszane na uroczystości z okazji świąt wojskowych i państwowych, imprezy rekreacyjne i przedsięwzięcia kulturalne.

Należy podkreślić, że każdy poszkodowany ma prawo zwracać się o pomoc do ww. organów, zgodnie z zakresem ich działania, a w przypadku braku takiej możliwości - do dowolnie wybranego ogniwa systemu pomocy.



UŻYTECZNE ADRESY I TELEFONY



1. Dowódca Wojsk Lądowych

ul. Dymińska 13, 01-783 Warszawa 86

tel. : (022) 687 82 73; kryzysowy telefon zaufania: (022) 687 72 99

www.army.mil.pl

2. Departament Spraw Socjalnych MON

Al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa

tel. (022) 687 46 04

e-mail: dsssek@ wp.mil.pl

3. Departament Wychowania i Promocji Obronności MON

Al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa

tel. (022) 684 01 17

www.wojsko-polskie.pl

4. Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia SG WP

ul.Królewska 1, 00-911 Warszawa

tel. (022) 687 95 05 fax: (022) 687 97 00

5. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

ul. Chałubińskiego 3a, 00-928 Warszawa 67

tel. (022) 501 92 01 lub (022) 501 92 02

www.wam.net.pl

6. Wojewódzkie Sztaby Wojskowe

15-601 BIAŁYSTOK, ul. Kawaleryjska 70; tel. (085) 876 66 49

85-915 BYDGOSZCZ, ul. Warszawska 10; tel. (052) 327 63 70

80-206 GDAŃSK, ul. Do Studzienki 45; tel. (058) 348 21 01

40-028 KATOWICE, ul. Francuska 30; tel. (032) 461 19 55

25-205 KIELCE, ul. Wojska Polskiego 251; tel. (041) 278 61 10

30-901 KRAKÓW, ul. Rydla 19; tel. (012) 455 74 00

20-043 LUBLIN, ul. Spadochroniarzy 5; tel. (081) 718 33 00

90-950 ŁÓDŹ, ul. 6 Sierpnia 104; tel. (042) 636 75 27

10-283 OLSZTYN, ul. Jagiellońska 53; tel. (089) 542 18 65

45-062 OPOLE, ul. Kościuszki 45; tel. (077) 452 31 91

60-959 POZNAŃ, ul. Solna 21; tel. (061) 852 85 84

35-900 RZESZÓW, ul. Lwowska 4; tel. (017) 715 52 63

70-230 SZCZECIN, ul. Potulicka 1a; tel. (091) 445 22 00

02-095 WARSZAWA, ul. Winnicka 1; tel. (022) 822 08 89

50-984 WROCŁAW, ul. Obornicka 130; tel. (071) 765 60 02

65-001 ZIELONA GÓRA, ul. Batorego 56; tel. (068) 477 83 00

7. Wojskowe Biura Emerytalne

15-325 BIAŁYSTOK, ul. Kawaleryjska 70/5; tel. (085) 876 64 36 lub 876 66 63

85-915 BYDGOSZCZ, ul. Zygmunta Augusta 20a; tel. (052) 378 51 21

80-227 GDAŃSK, ul. Do Studzienki 47; tel. (058) 348 22 65

40-028 KATOWICE, ul. Francuska 30; tel. (032) 461 14 44

25-004 KIELCE, ul. Paderewskiego 24; tel. (041) 366 31 68

31-510 KRAKÓW, ul. Rakowicka 22; tel. (012) 455 18 32

20-904 LUBLIN, ul. Spadochroniarzy 5; tel. (081) 718 33 90

90-754 ŁÓDŹ, ul. Legionów 83; tel. (042) 750 43 77

10-702 OLSZTYN, ul. Warszawska 96; tel. (089) 542 15 29

60-959 POZNAŃ, ul. Marcelińska 15a; tel. (061) 857 28 02

35-959 RZESZÓW, ul. M. Konopnickiej 5; tel. (017) 715 59 72

70-238 SZCZECIN, ul. B. Głowackiego 5; tel. (091) 889 22 66

00-909 WARSZAWA, ul. Złota 5; tel. (022) 687 93 59

50-984 WROCŁAW, ul. Mieszczańska 7 ; tel. (071) 766 36 02

65-101 ZIELONA GÓRA, ul. Strumykowa 13; tel. (068) 324 82 86

[1] Przez przeciętne wynagrodzenie rozumie się przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Monitorze Polskim przez Prezesa GUS, stosowane poczynając od II kwartału każdego roku przez okres jednego roku, tj. od 1 kwietnia br. do 31 marca roku następnego. W okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. wynagrodzenie to stanowi kwotę 2.943,88 zł.

[2] Świadczenie przysługujące z mocy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.).

[3] Prawo do renty rodzinnej przysługuje także na analogicznych zasadach wdowcom.

[4] Przepis zmieniony ustawą z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 10, poz. 65).

[5] Szczegółowe zasady gospodarowania środkami tego funduszu określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywaniu środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi (Dz. U. Nr 107, poz. 890).

[6] W 2009 r. kwoty najniższej emerytury i renty wynoszą:

a) 675,10 zł miesięcznie - emerytura, renta rodzinna i renta dla osób całkowicie niezdolnych do pracy,

b) 519,30 zł miesięcznie - renta dla osób częściowo niezdolnych do pracy;

[7] Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2009 r. najniższa stawka uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego wynosi 2.500 zł.

[8] W 2009 r. pełna odprawa (odpowiadająca wysokości minimalnego wynagrodzenia w grudniu 2008 r.) wynosi 1.126 zł, natomiast 25 % tej kwoty, tj. 281,5 zł stanowi wysokość odprawy w drugim przypadku (w 2009 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.276 zł).